Πιστεύεις στο θεό;
Glaubst du an Gott?
αυτή ειναι η ξακουστη ερωτηση της Μαργαριτας (βλ. Goethe, Faust I,3426).
Το βαρος και την αξια της τα οφειλει στην αποκριση του Φάουστ. με αλλα λογια ειναι η αποκριση του Φάουστ που γεννα το βαθυπλουτο του προβληματος. παρομοια, οπως ειναι, οχι ο ερωτας του Δια για τη Ληδα στον Ευρώτα που γεννησε την αθανατη Ιλιαδα, αλλα η Ελενη. η απαντηση, δηλαδη, που εδωκε η Ληδα στον έρωτα του Δια.
ποιος τολμαει να ειπει πιστευω στο θεο;
ποιος τολμαει να ειπει δεν πιστευω στο θεο;(βλ. Goethe, Faust I,3432-36)
ετσι αποκριθηκε ο φαουστ στην ερωτηση της μαργαριτας. η θεση αυτη ανθρωπινα συνιστα τη μονη δυνατη αποκριση που μπορει να δοθει στο ερωτημα. ειναι η αποκριση, συμφωνα με τη Λογικη επιστημη,που καταργωντας την αρχη της αντιφασης δεχεται το τριτο, καθως αλληλοαναιρει το πρωτο και το δευτερο.
...
αν ειμαι ανθρωπος κατα την εννοια οτι εχω συνειδηση των οριων μου και επιγνωση του ποσο βαθυ ειναι το προβλημα του οντος, δεν ειναι δυνατο να δωσω αλλη αποκριση στην ερωτηση της Μαργαριτας.
οταν στη ερωτηση αποκριθω ναι! πιστευω στο θεο, γινομαι αυτοστιγμει μωρός γιατι δεχομαι στενοκαρδα και στενομυαλα, κατι που δεν το ξερω, σαν αληθινο. καταντω δογματικος. και η επιστημη θα με πεταξει αυτοματα εξω απο τα ορια της με την παρατηρηση: διοτι λες ανοησιες.
οταν στη ερωτηση αποκριθω οχι! δεν πιστευω στο θεο, γινομαι αυτοστιγμει μωρός γιατι δεχομαι στενοκαρδα και στενομυαλα, κατι που δεν το ξερω, σαν αληθινο. καταντω δογματικος. και η επιστημη θα με πεταξει αυτοματα εξω απο τα ορια της με την παρατηρηση: διοτι λες ανοησιες.
.....
κατι αναμεσα στο ναι και στο οχι. ......
και σε ενα πλαισιο καταλογισμου ευθυνων αναφορικα με την ατομικη μας προαιρεση, στην ερωτηση της Μαργαριτας η αποκριση του Φαουστ θα ειχε να πει:
οποιος πιστευει στο θεο, εχει μεσα του ενα νεκρο θεο.
οποιος δεν πιστευει στο θεο, εχει μεσα του ενα νεκρο ανθρωπο.
κλπ.......
Δημήτρης Λιαντίνης, ΓΚΕΜΜΑ, 1997