Μερικές σκόρπιες πρώτες σκέψεις έπειτα από μία φευγαλέα ανάγνωση των τελευταίων σχολίων:
Η θεωρητική είναι η μόνη κατεύθυνση που δίνει πρόσβαση στο 1ο πεδίο, αυτό των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών. Κατά την άποψή μου, ο σχεδιασμός αυτός ήταν εξαρχής λανθασμένος. Δεν είναι δυνατόν να βάζεις στην ίδια ομάδα σχολών τη Νομική, τη Φιλολογία, τη Δημοσιογραφία, τις Πολιτικές Επιστήμες και το Ιστορικό-Αρχαιολογικό. Είναι προφανές πως κάποιος που θέλει να ασχοληθεί με την κοινωνιολογία δε χρειάζεται να γνωρίζει αρχαία ελληνικά, ή τουλάχιστον όχι στον βαθμό που χρειάζεται να τα γνωρίζει κάποιος που θέλει να σπουδάσει Κλασική Φιλολογία. Κατά τη γνώμη μου, το πρώτο πεδίο πρέπει να
σπάσει σε δύο πεδία: των ανθρωπιστικών και των κοινωνικών επιστημών. Έτσι θα ξεκαθάριζε αμέσως το τοπίο και δε θα υπήρχαν οι (δίκαιες!) ενστάσεις του τύπου "Θέλω να σπουδάσω Κλασική Φιλολογία, σε τι μου χρειάζεται η ιστορία του 19 αιώνα που κάνουμε στην ιστορία κατεύθυνσης" ή "Θέλω να σπουδάσω Παιδαγωγικά, πού θα μου χρειαστούν τα αρχαία". Και για να μην παρεξηγηθώ, τονίζω πως θεωρώ όλες αυτές τις γνώσεις χρήσιμες για την κριτική σκέψη και την ευρύτερη καλλιέργειά μας, αλλά δε χρειάζονται
όλες για να ανταπεξέρθει κανείς στη σχολή του, άρα δεν υπάρχει λόγος να εξετάζονται στις πανελλήνιες. Αυτό φυσικά δε σημαίνει πως δε θα τους δίνεται η πρέπουσα προσοχή μέχρι και τη Β' λυκείου.
Όπως έγραψα παραπάνω, υποστηρίζω την κατάργηση της μετάφρασης στο γνωστό και θεωρώ πως θα βοηθήσει σημαντικά στη μείωση της παπαγαλίας στο μάθημα των αρχαίων. Η νέα πρόταση του υπουργείου όμως, να καταργηθούν τα λατινικά, με βρίσκει 100% κάθετο. Τα λατινικά πρέπει να διδάσκονται στη θεωρητική κατεύθυνση, καθώς είναι μία από τις δύο γλώσσες στις οποίες γράφτηκαν τα σημαντικότερα έργα της αρχαιότητας, τα οποία έθεσαν τα θεμέλια του ευρωπαϊκού, και εν μέρει του παγκόσμιου πολιτισμού. Προσωπικά διδάχθηκα λατινικά μόνο για έναν χρόνο, αλλά κατόρθωσα να φτάσω σε ένα παραπάνω από αξιοπρεπές επίπεδο, φτάνοντας στο σημείο να μπορώ να εκφραστώ σε αυτά, και όχι απλώς να τα καταλαβαίνω. Αυτό φυσικά απαιτούσε αρκετή προσωπική δουλειά, πέρα από αυτά που μάθαινα στο σχολείο και το φροντιστήριο. Δε λέω φυσικά πως πρέπει να έχουν την ίδια βαρύτητα με αυτήν που έχουν τώρα τα αρχαία ελληνικά, αλλά σίγουρα θα πρέπει να διδάσκονται. Η προσωπική μου ενασχολήση με τα λατινικά και τον αρχαίο ρωμαϊκό πολιτισμό οφείλονται σε καθαρά προσωπικούς λόγους, τους οποίους δε θέλω να αναπτύξω εδώ. Δεν μπορώ να απαιτήσω από όλους τους θεωρητικούς να κάνουν αυτό που έκανα εγώ.
Κινδυνεύοντας να εκτραχύνω τελείως τη συζήτηση που οδεύει προς τα off topic, έχω να πω ακόμα το εξής: όλες οι γλώσσες του κόσμου έχουν μία αρχαία μορφή. Δεν προέκυψαν από το πουθενά. Όλοι οι λαοί έχουν προγόνους, οι οποίοι κάπως επικοινωνούσαν. Σε καμία χώρα όμως δε δίνεται τόση σημασία στη διδασκαλία της αρχαίας μορφής της γλώσσας της όσο στην Ελλάδα, ενώ σε άλλες χώρες δε διδάσκονται καν την αρχαία μορφή της δικής τους γλώσσας, ενώ διδάσκονται αρχαία ελληνικά και λατινικά (πχ Γερμανία). Η διδασκαλία της αρχαίας μορφής της μητρικής γλώσσας κάποιου σε τόσο μικρή ηλικία (απ'τα 12 συγκεκριμένα) μπορεί να προκαλέσει γλωσσική σύγχυση. Ίσως θα έπρεπε τα αρχαία ελληνικά να μπαίνουν στο πρόγραμμα των μαθημάτων στην τρίτη γυμνασίου, ή ακόμα και στο λύκειο, και να επιταχυνθεί ο ρυθμός εκμάθησής τους, όπως έγινε με τα λατινικά, που πλέον διδάσκονται μόνο σε ένα έτος, αλλά αρκετά ικανοποιητικά, κατά τη γνώμη μου. Όσον αφορά τη λογική των αρχαίων ελληνικών, το μόνο που έχω να πω είναι πως τέτοιοι ισχυρισμοί είναι γελοίοι (χωρίς να θέλω να προσβάλω κανέναν). Κάθε γλώσσα, αρχαία και σύγχρονη, έχει μία λογική. Το ότι τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά οξύνουν τη σκέψη μας δεν οφείλεται στο ότι αυτές οι γλώσσες είχαν κάτι που δεν έχουν τα νέα ελληνικά και οι άλλες σύγχρονες γλώσσες, αλλά στον τρόπο διδασκαλίας τους. Θα μπορούσαμε να κάνουμε διεξοδικές συντακτικές αναλύσεις και γραμματική στα νέα ελληνικά και να είχαμε τα ίδια ακριβώς αποτελέσματα στον τρόπο σκέψης και αντίληψης των μαθητών. Ή θα μπορούσαν να διδάσκονταν τα λατινικά και τα αρχαία ελληνικά ως ζωντανές γλώσσες και στη γ' λυκείου να τα μιλούσαμε και να τα καταλαβαίναμε όπως τα αγγλικά (ίσως κάτι τέτοιο να είχε καλύτερα αποτελέσματα, πάντως είναι αυτό που επιδιώκω εγώ με τα λατινικά, καθώς συνεχίζω να τα μελετάω μόνος μου, ακόμα και μετά τις πανελλήνιες).
Unpopular opinion warning #1: Τα αρχαία ελληνικά δε μας κάνουν καλύτερους ομιλητές των νέων ελληνικών. Ο ισχυρισμός αυτός δε βγάζει καν νόημα. Για να μην κάνεις λάθη στα νέα ελληνικά, πρέπει να ασχοληθείς με τα νέα ελληνικά, δηλαδή με το μάθημα της έκθεσης, το οποίο χρειάζεται απεγνωσμένα να ενισχυθεί στο λύκειο (έστω και σε βάρος των αρχαίων ελληνικών). Αντίστοιχα, για να μάθεις αρχαία ελληνικά, ασχολείσαι με τα αρχαία και όχι με τα νέα ελληνικά.
Unpopular opinion warning #2: Το γενικό λύκειο, με το πρόγραμμα σπουδών που έχει σήμερα, πράγματι δεν ανταποκρίνεται στην αγορά εργασίας. Και πάρα πολύ καλά κάνει! Όταν μπαίνει κάποιος στο γενικό λύκειο, μπαίνει με την αξίωση να εισαχθεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και να μπει στην αγορά εργασίας -το λιγότερο- στα 22 του. Όποιος θέλει να (μπορεί να) βρει δουλειά αμέσως μετά το λύκειο, να πάει στο ΕΠΑΛ. Αυτός είναι και ο λόγος άλλωστε που έχουμε δύο τύπους λυκείων.
Αυτά από μένα, χίλια συγγνώμη για το σεντόνι.
