Να μιλήσω και εγώ ως καθηγητής. Οι παιδαγωγικές θεωρίες υποστηρίζουν ότι σε μια τάξη πρέπει να υπάρχει ανομοιογένεια. Οι λόγοι είναι οι εξής:
1) Το σχολείο δεν είναι μόνο χώρος απόκτησης γνώσεων, αλλά και δεξιοτήτων. Μέσα από το σχολείο κοινωνικοποιείται ένα άτομο. Άρα, εφόσον η ίδια μας η κοινωνία είναι ανομοιογενής, θα πρέπει και ο μαθητής να μάθει να ζει σε μια τέτοια κοινωνία από το σχολείο
2) Οσον αφορά την σχολική επίδοση, οι θεωρίες υποστηρίζουν ότι ένας κακός μαθητής μπορεί να βοηθηθεί από έναν καλό και να επηρεαστεί από αυτόν, και έτσι να βελτιωθεί και αυτός.
Θα σας πω κάποια πράγματα μέσα από την εμπειρία μου:
Όσον αφορά το δεύτερο, δεν το έχω δει ποτέ να λειτουργεί έτσι. Αυτό θα ήταν ιδανικό, αλλά η πραγματικότητα δείχνει άλλα. Ο κακός μαθητής συνήθως χαλάει και τον καλό, ενώ συνήθως είναι και η αιτία να μην μπορεί να γίνει σωστό μάθημα.
Όταν έχω ένα τμήμα με κάποιους άριστους, κάποιους μέτριους, και κάποιους άσχετους, όλοι θα είναι παραπονεμένοι από το μάθημά μου. Οι άριστοι θα βαρεθούν γιατί θα περιμένουν να δουν μόνο πχ πολύ δύσκολες ασκήσεις (σημείωση: είμαι μαθηματικός), και δεν είναι δυνατόν να κάνω μάθημα διδάσκοντας έτσι. Ο άσχετος δεν μπορεί να βοηθηθεί γιατί έχει πολλά κενά και είναι αδύνατον στα χρονικά πλαίσια που έχω να τον βοηθήσω, γιατί αυτό απαιτεί πολύ χρόνο. (πχ αν ο άλλος δεν ξέρει την επιμεριστική ιδιότητα, δεν ξέρει τι είναι το ημίτονο, πως εγώ να "τρενάρω" την τάξη και να εξηγώ αυτά που όφειλε να ξέρει). Έτσι βαρίέται και αυτός. Τώρα ίσως οι μέτριοι κάτι να κερδίζουν.
Τώρα, τι απαντάει η παιδαγωγική επιστήμη σε αυτό; Ακούστε: Ο καθηγητης μέσα στην τάξη μπορεί να κάνει εξατομικευμένη διδασκαλία, δηλαδή να χωρίσει σε ομάδες των 3-4 μαθητών και να δώσει μια δύσκολη άσκηση στους καλούς, μια μέτρια στους μέτριους, κάτι πολύ απλό στους αδύνατους. Λέγεται και διδασκαλία 3 ταχυτήτων. Ο καθηγητής δεν εξηγεί τίποτα στον πίνακα, αλλά περνάει πάνω από την κάθε ομάδα και βοηθάει. Ναι αλλά και αυτό δεν είναι πάλι ένας ταξικός χωρισμός των μαθητών; απλά δεν είναι σε ξεχωριστές τάξεις. Είναι μέσα στην ίδια τάξη. Δηλαδή η παιδαγωγική λέει όχι στον ταξικό χωρισμό, αλλά αυτό προτείνει ως λύση!
Τέλος, να σας πω την προσωπική μου γνώμη:
1η λύση: Θα μπορούσαν να υπάρχουν 2 ξεχωριστά τμήματα στα οποία το ένα να παίζει τον ρόλο της ενίσχυσης των αδύνατων μαθητών, αλλά με σκοπό σιγά σιγά με την πρόοδο των μαθητών να μπορούν να ενταχθούν και αυτοί στο "καλό" το τμήμα. Δηλαδή να παίζει ενισχυτικό ρόλο, και σιγά σιγά να μειώνεται ο αριθμός του μέχρι που να καταργείται. Έτσι θα είχα την ευκαιρία να βοηθήσω και τον πιο άσχετο τουλάχιστον να γίνει μέτριος.
2η λύση: Αυτό που προτείνουν και οι παιδαγωγικές θεωρίες, δηλαδή όλοι σε ένα τμήμα και οι μαθητές σε ομάδες, αλλά να βρίσκονται ταυτόχρονα 2 ή και 3 καθηγητές μέσα στην τάξη, γιατί πιστέψτε με έχω εφαρμόσει (και εφαρμόζω κατά καιρούς) αυτή την μέθοδο αλλά έχει πρακτικές και λειτουργικές δυσκολίες. Έπρεπε να αφιερώνω πολύ χρόνο στους αδύνατους, οι μέτριοι γκρίνιζαν ότι δεν πάω σε αυτούς για βοήθεια, οι άριστοι φώναζαν και αυτοί.... Χαμός. Δεν μπορώ να βρίσκομαι στην κάθε ομάδα ταυτόχρονα. Εκτός και αν με κλωνοποιήσουν!!
Σίγουρα αν είχα ένα τμήμα με άριστους, θα έκανα μόνο ασκήσεις ανεβασμένου επιπέδου. Αν είχα ένα τμήμα μόνο με άσχετους, θα ξεκινούσα από το πως κάνουμε πρόσθεση και πολλαπλασιασμό. Πιστέψτε με κάνω στην Γ Λυκείου και μου γράφουν χ*χ=2χ και όταν τους λέω ότι είναι λάθος με ρωτάνε και γιατί! Αν είχα ένα τμήμα όμως μόνο με αυτούς που δεν ξέρουν γιατί χ*χ κάνει χ^2, θα καθόμου 1 και δύο ώρες να τους το εξηγήσω. Θα το μάθαιναν. Θα τους έφτανα σε ένα επίπεδο να γράψουν στις πανελλήνιες ένα 10-11. Τώρα, ούτε μονάδα δεν θα γράψουν.
Φυσικά αν γίνει αυτό, πολύ σωστά όπως λέτε μπαίνουν θέματα ρατσισμού, διαχωρισμού, διακρίσεων κλπ κλπ. Και θα έχετε δίκιο....
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 17 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.