Αρχικά θα συνταχθώ με την άποψη ότι τις Πανελλήνιες η κοινωνία τις έχει κάνει να φαίνονται τόσο δραματικές. Έχει στηθεί μία ολόκληρη βιομηχανία γύρω από αυτές (φροντιστήρια, ιδιαίτερα, εξωσχολικά βοηθήματα κ.λπ.) και το να παρουσιάζονται ως "μπαμπούλας" είναι ο κορυφαίος τρόπος για να κρατάς ακμαίους όλους αυτούς τους τομείς. Από εκεί και πέρα ως εξέταση καθαυτή ναι, εν τέλει κι εγώ βλέποντάς το τώρα από την αυλαία του 3ου έτους των σπουδών μου, μου φαίνεται πολύ πιο διαχειρίσιμη. Θυμάμαι που γκρινιάζαμε για την ύλη της ιστορίας και τώρα βλέπω ότι σε ένα μάθημα έχουμε ύλη 400 σελίδες και λέω εντάξει, λίγες είναι. Αλλάζει η αντίληψη. Βέβαια δεν πρέπει να λησμονούμε ότι οι Πανελλήνιες είναι η μεγαλύτερη εξέταση που έχουν αντιμετωπίσει οι 18χρονοι υποψήφιοι ως το χρονικό σημείο που τις δίνουν. Επομένως, το τι ακολουθεί μετά δεν μπορούν να το εκλάβουν ως μέτρο σύγκρισης για να αντιληφθούν πως πράγματι η ύλη των Πανελλαδικών δεν είναι τόσο μεγάλη. Ούτε εγώ μπορούσα να το αντιληφθώ όσο πήγαινα Γ' Λυκείου.
Συμφωνώ ότι το σύστημα είναι ψυχοφθόρο και πολύ αγχωτικό για τους υποψηφίους (επαναλαμβάνω ότι κατ' εμέ αυτό αποδίδεται κυρίως στο πως το αντιλαμβανόμαστε εμείς· λες και είναι καταστροφή το να ξαναδώσεις, όπως πίστευα κι εγώ όταν έδινα). Πώς θα μπορούσαμε όμως να το αντικαταστήσουμε αποτελεσματικά, χωρίς να δημιουργήσουμε νέα προβλήματα; Ένα σύστημα εξετάσεων πρέπει να υπάρχει και πρέπει να διασφαλίζει όπως είπε και ο
@Panzerkampfwagen το αντικειμενικό και το επαληθεύσιμο. Αν και είναι κατ' αρχήν θεμιτός ο σκοπός να βασίζεται η είσοδος στα Πανεπιστήμια σε μία συνολική αξιολόγηση της σχολικής πορείας του μαθητή και όχι στις δώδεκα ώρες των εξετάσεων στο πλαίσιο των Πανελλαδικών, πώς μπορεί αυτός να επιτευχθεί χωρίς να ευτελιστεί πλήρως το σύστημα; Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι ένα σύστημα βασισμένο στις επιδόσεις των μαθητών βάσει της σχολικής βαθμολογίας είναι διαβλητό σε μέγιστο βαθμό. Ένας "επιεικής" εκπαιδευτικός (σε εισαγωγικά, γιατί όντας επιεικής με τους δικούς του μέτριους ακαδημαϊκά μαθητές είναι τελικά αυστηρός και άδικος με τους πραγματικά άριστους μαθητές) θα μοιράσει σε όλους 20άρια, ενώ ένας άλλος αντικειμενικός ενδεχομένως θα ρίξει τον άριστο (τον οποίο θα βαθμολογήσει με 18-19) και θα ευνοήσει τον μέτριο (που ο επιεικής τον βαθμολόγησε επίσης με 18-19). Η Τράπεζα Θεμάτων δεν αρκεί για να εξισορροπήσει τις αδικίες που θα έχουν συντελεσθεί από τα διαφορετικά κριτήρια βαθμολόγησης. Ας μη μιλήσουμε και για την εξαγορά βαθμών που θα γίνεται στα ιδιωτικά σχολεία. Ήδη προκύπτουν σοβαρότατες ανισότητες.
Οπότε ερωτώ σε όσους - ευλόγως - επιθυμούν την αντικατάσταση των Πανελλαδικών: αν όχι οι Πανελλαδικές, τότε τι; Γιατί έχω προσπαθήσει κι εγώ να σκεφτώ κάτι, αλλά δεν μπορώ να καταλήξω κάπου σοβαρά.