https://webgate.ec.europa.eu/fpfis/mwikis/eurydice/index.php/Elláda:Πτυχίο
Πτυχίο
Table of ContentThis topic in other countries
On this page
1 Κλάδοι σπουδών
2 Προϋποθέσεις εισαγωγής
3 Πρόγραμμα σπουδών
4 Μέθοδοι διδασκαλίας
5 Πρόοδος των φοιτητών
6 Απασχολησιμότητα
7 Αξιολόγηση των φοιτητών
8 Πιστοποίηση
Κλάδοι σπουδών
Ο πρώτος κύκλος σπουδών συνίσταται στην παρακολούθηση ενός προγράμματος σπουδών, περιλαμβάνει μαθήματα που αντιστοιχούν κατ’ ελάχιστο σε 240 πιστωτικές μονάδες και ολοκληρώνεται με την απονομή τίτλου σπουδών. Το πτυχίο Ανώτατης Εκπαίδευσης (Πανεπιστημίου και ΤΕΙ) κατατάσσεται στο επίπεδο 6 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.
Σύμφωνα με το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Ανώτατης Εκπαίδευσης, κάθε πρόγραμμα σπουδών περιέχει τα μαθησιακά αποτελέσματα και τα προσόντα που αποκτώνται από το σύνολο του προγράμματος σπουδών, καθώς και από κάθε επί μέρους μάθημα ή εκπαιδευτική δραστηριότητα ή πρακτική άσκηση που περιλαμβάνεται σε αυτό, τις πιστωτικές μονάδες σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Φ5/89656/Β3/13-8-2007 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Β΄ 1466), καθώς και το επίπεδο των προσόντων σε αντιστοίχησή του με εκείνα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων Δια Βίου Μάθησης και του Πλαισίου Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης. Αρμόδια όργανα για την απόδοση πιστωτικών μονάδων σε κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα του προγράμματος σπουδών είναι η κοσμητεία της οικείας Σχολής, ύστερα από εισήγηση της συνέλευσης του οικείου τμήματος σε περίπτωση προγράμματος προπτυχιακών σπουδών, και η κοσμητεία της Σχολής Μεταπτυχιακών Σπουδών, ύστερα από εισήγηση της οικείας ομάδας διδασκόντων σε περίπτωση προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών.
Σύμφωνα με το σύστημα που καθιερώνει ο Νόμος 2525/1997, όπως τροποποιήθηκε, συμπληρώθηκε και ισχύει σήμερα, οι Σχολές και τα Τμήματα των Πανεπιστημίων, των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΤΕΙ) (αλλά και της Αστυνομικής Ακαδημίας καθώς και οι Στρατιωτικές και λοιπές Σχολές που υπάγονται στο σύστημα), έχουν ταξινομηθεί, ανάλογα με το γνωστικό αντικείμενό τους, σε πέντε (5) επιστημονικά πεδία:
ΠΕΔΙΟ 1: Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Επιστήμες, όπου περιλαμβάνονται οι θεωρητικές Σχολές, όπως φιλολογικές, νομικές, κοινωνιολογικές, οι Σχολές τεχνών κτλ. (διάρκεια σπουδών 4 ή 5 χρόνια).
ΠΕΔΙΟ 2: Θετικές Επιστήμες, όπου περιλαμβάνονται Σχολές μαθηματικών, φυσικής, χημείας κτλ. (διάρκεια σπουδών 4 χρόνια).
ΠΕΔΙΟ 3: Επιστήμες Υγείας, όπου περιλαμβάνονται οι ιατρικές, οδοντιατρικές, φαρμακευτικές κτλ. Σχολές (διάρκεια σπουδών 4, 5 ή 6 χρόνια).
ΠΕΔΙΟ 4: Τεχνολογικές Επιστήμες, όπου περιλαμβάνονται οι αρχιτεκτονικές, πολυτεχνικές κτλ. Σχολές (διάρκεια σπουδών 4 ή 5 χρόνια).
ΠΕΔΙΟ 5: Επιστήμες Οικονομίας και Διοίκησης, όπου περιλαμβάνονται οι οικονομικές, χρηματο-οικονομικές κτλ. Σχολές (διάρκεια σπουδών 4 χρόνια).
Το Πρόγραμμα Σπουδών κάθε Τμήματος (Πανεπιστημίου, Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, Ανώτατης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης) αντιστοιχεί σε ένα γνωστικό αντικείμενο επιστήμης ή/ και επαγγέλματος και οδηγεί σε ενιαίο πτυχίο. Είναι όμως δυνατό, μετά από πρόταση της Γενικής Συνέλευσης ενός Τμήματος, να καθορίζονται Κατευθύνσεις ή Ειδικεύσεις του ενιαίου πτυχίου που χορηγεί το συγκεκριμένο Τμήμα.
Προϋποθέσεις εισαγωγής
Οι απόφοιτοι Γενικού Λυκείου (ΓΕΛ) μπορούν να διεκδικούν θέσεις και για τον πανεπιστημιακό τομέα (πανεπιστήμια) καθώς και για τον τεχνολογικό τομέα (ΤΕΙ). Για τους αποφοίτους Επαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑΛ) διακρίνονται δύο ομάδες: Η ομάδα Α’ και η ομάδα Β’. Οι απόφοιτοι ΕΠΑΛ ομάδας Α’ μπορούν να διεκδικούν θέσεις μόνο για τον τεχνολογικό τομέα (ΤΕΙ). Οι απόφοιτοι ΕΠΑΛ ομάδας Β’ μπορούν να διεκδικούν θέσεις και για τον πανεπιστημιακό τομέα και για τον τεχνολογικό τομέα., όπως οι απόφοιτοι ΓΕΛ.
Συγκεκριμένα, στον απόφοιτο Γενικού Λυκείου ή ΕΠΑΛ Ομάδας Β’, εκτός από το «Απολυτήριο» χορηγείται και «Βεβαίωση», για την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Η εισαγωγή στις Σχολές και στα Τμήματα ανώτατης εκπαίδευσης γίνεται με τις πανελλαδικές εξετάσεις, σύστημα το οποίο συντονίζεται σε κεντρικό επίπεδο από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Κριτήριο εισαγωγής αποτελεί το σύνολο των μορίων που προκύπτει από την τελική βαθμολογία που συγκεντρώνει ο υποψήφιος στη «Βεβαίωση», η οποία είναι αποτέλεσμα βαθμολογικών δεδομένων των μαθημάτων που εξετάστηκαν σε εθνικό επίπεδο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το νέο Νόμο 4186/2013, συνιστάται ανεξάρτητη διοικητική αρχή με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Εξετάσεων", ο οποίος εποπτεύεται από τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων. Αποτελεί επιτελικό επιστημονικό φορέα αρμόδιο για ζητήματα που αφορούν στις γραπτές προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις στο Γενικό και στο Επαγγελματικό Λύκειο, στις εξετάσεις εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στη δημιουργία και λειτουργία της Τράπεζας Θεμάτων Εξετάσεων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Η επιλογή των φοιτητών για εισαγωγή στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ), γίνεται με δημόσια ηλεκτρονική κλήρωση ύστερα από την υποβολή αιτήσεως συμμετοχής των υποψηφίων στο πρόγραμμα που επιθυμούν να παρακολουθήσουν και με μόνη προϋπόθεση να είναι απόφοιτοι Λυκείου Β/θμιας Εκπαίδευσης.
Η επιλογή των φοιτητών για εισαγωγή στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ) γίνεται ύστερα από διεθνή πρόσκληση ενδιαφέροντος, η οποία δημοσιεύεται στο δικτυακό τόπο του Υπουργείου Παιδείας και η οποία κοινοποιείται παράλληλα και στις Πρεσβείες της Ελλάδος σε όλες τις χώρες στις οποίες απευθύνεται.
Από το ακαδημαϊκό έτος 2009-2010 πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση Πανεπιστημιακού και Τεχνολογικού τομέα, καθώς επίσης και στις λοιπές Σχολές που υπάγονται στο σύστημα έχουν και οι απόφοιτοι των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) ως εξής:
Όσοι επέλεξαν την ομάδα Α΄ των μαθημάτων ΕΠΑΛ εξετάζονται σε 2 μαθήματα Γενικής Παιδείας και 2 μαθήματα ειδικότητας με τις πανελλαδικές εξετάσεις των ΕΠΑΛ
Όσοι επέλεξαν την ομάδα Β΄ των μαθημάτων ΕΠΑΛ εξετάζονται σε 3 μαθήματα Γενικής Παιδείας και 1 ή 2 μαθήματα επιλογής με τις πανελλαδικές εξετάσεις των ΓΕΛ και σε 2 μαθήματα ειδικότητας με τις πανελλαδικές εξετάσεις των ΕΠΑΛ
Οι απόφοιτοι των εσπερινών ΕΠΑΛ (ομάδα Α') εξετάζονται μόνο στα μαθήματα Γενικής Παιδείας
Τα μαθήματα στη Γ΄ Τάξη του Γενικού Λυκείου διακρίνονται σε μαθήματα Γενικής Παιδείας, Κατεύθυνσης και Επιλογής. Τα μαθήματα της τελευταίας τάξης διακρίνονται περαιτέρω, ανάλογα με τον τρόπο εξέτασής τους, σε μαθήματα που εξετάζονται γραπτά σε επίπεδο σχολικής μονάδας και σε μαθήματα που εξετάζονται γραπτά σε εθνικό επίπεδο.
Μετά τη γνωστοποίηση της τελικής τους βαθμολογίας, οι κάτοχοι της «Βεβαίωσης» μπορούν να υποβάλουν «Αίτηση-Μηχανογραφικό Δελτίο», όπου δηλώνουν κατά σειρά προτεραιότητας τις προτιμήσεις τους για Τμήματα / Σχολές όπου επιθυμούν να εισαχθούν και τα οποία μπορεί να ανήκουν σε δύο, κατά ανώτατο όριο, «επιστημονικά πεδία». Η επιτυχία των υποψηφίων και η εισαγωγή τους σε Τμήμα ή Σχολή Ανώτατης Εκπαίδευσης είναι αποτέλεσμα συνδυασμού: α) της βαθμολογίας που συγκέντρωσαν, β) της σειράς προτίμησης με την οποία δήλωσαν τα διάφορα Τμήματα και γ) του αριθμού των διαθέσιμων θέσεων σε κάθε Τμήμα.
Για την εισαγωγή σε ορισμένες Σχολές και Τμήματα των οποίων το γνωστικό αντικείμενο προϋποθέτει εξειδικευμένες γνώσεις ή δεξιότητες, απαιτούνται:
Ειδικές εισαγωγικές εξετάσεις σε ένα ή περισσότερα ειδικά μαθήματα π.χ. για τα Τμήματα Αρχιτεκτόνων, Μουσικών Σπουδών, Μετάφρασης και Διερμηνείας, Αγγλικής, Γαλλικής κ.ο.κ. Φιλολογίας
Προκαταρκτικές υγειονομικές, αθλητικές ή ψυχοτεχνικές εξετάσεις π.χ. για τις Στρατιωτικές Σχολές και τις Σχολές Αστυνομικής Ακαδημίας
Αθλητικές δοκιμασίες για τα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού
Οι υποψήφιοι έχουν επίσης πρόσβαση στα προγράμματα σπουδών των Ανωτάτων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τους όρους του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εφόσον είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, ειδικά δε για τα Προγράμματα Ιερατικών Σπουδών γίνονται δεκτοί μόνο άρρενες υποψήφιοι.
Ο αριθμός των εισακτέων για κάθε Τμήμα της Ανώτατης Εκπαίδευσης υπάγεται στην αρχή του «numerus clausus» και καθορίζεται κάθε χρόνο από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Από το ακαδημαϊκό έτος 2014/15 σύμφωνα με το Νόμο 4264/2014, καταργούνται οι διατάξεις με τις οποίες οι ειδικές περιπτώσεις (πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, κοινωνικά κριτήρια) εισάγονταν σε ορισμένο αριθμό για κάθε Τμήμα ή Σχολή Ανώτατης Εκπαίδευσης, καθ’ υπέρβαση του καθορισμένου αριθμού εισακτέων.
Καθ' υπέρβαση του καθορισμένου αριθμού εισακτέων, εισάγονται σε ορισμένο αριθμό για κάθε Τμήμα ή Σχολή Ανώτατης Εκπαίδευσης, υποψήφιοι που ανήκουν στις παρακάτω ειδικές κατηγορίες:
Τέκνα Ελλήνων του εξωτερικού απόφοιτοι ελληνικών λυκείων
Τέκνα Ελλήνων υπαλλήλων αποσπασμένων στο εξωτερικό, απόφοιτοι ελληνικών λυκείων
Έλληνες απόφοιτοι ξένων Λυκείων
Αλλοδαποί - αλλογενείς
Απόφοιτοι λυκείων ή αντίστοιχων σχολείων κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μη ελληνικής καταγωγής
Αλλοδαποί - αλλογενείς υπότροφοι
Ομογενείς υπότροφοι
‘Έλληνες πολίτες της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης
Διακριθέντες στη Βαλκανική ή Διεθνή Ολυμπιάδα Μαθηματικών, Πληροφορικής, Φυσικής ή Χημείας ή Βιολογίας ή στον Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό Νέων Επιστημόνων
Πάσχοντες από σοβαρές παθήσεις («ειδική κατηγορία ασθενών»)
Αθλητές
Εκτός από τις παραπάνω κατηγορίες, μπορούν να εισαχθούν σε Τμήματα ή Σχολές της Ανώτατης Εκπαίδευσης κατόπιν ειδικών κατατακτήριων εξετάσεων και σε ένα ορισμένο ποσοστό πτυχιούχοι άλλων Τμημάτων ή Σχολών. Συγκεκριμένα, το ποσοστό των κατατάξεων των πτυχιούχων Πανεπιστημίου, ΤΕΙ ή ισοτίμων προς αυτά, ΑΣΠΑΙΤΕ της Ελλάδας ή του εξωτερικού (αναγνωρισμένα από τον ΔΟΑΤΑΠ) καθώς των κατόχων πτυχίων ανώτερων σχολών υπερδιετούς και διετούς κύκλου σπουδών αρμοδιότητας Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και άλλων Υπουργείων, ορίζεται σε ποσοστό 12% επί του αριθμού των εισακτέων κάθε ακαδημαϊκού έτους σε κάθε Τμήμα Πανεπιστημίου, ΤΕΙ ή ΑΣΠΑΙΤΕ. Η επιλογή των υποψηφίων για κατάταξη πτυχιούχων γίνεται αποκλειστικά με κατατακτήριες εξετάσεις με θέματα ανάπτυξης σε τρία μαθήματα. Με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος του Πανεπιστημίου ή του ΤΕΙ ή της ΑΣΠΑΙΤΕ, κατά περίπτωση οι κατατασσόμενοι απαλλάσσονται από την εξέταση μαθημάτων η ασκήσεων του προγράμματος σπουδών του Τμήματος υποδοχής που διδάχθηκαν πλήρως ή επαρκώς στο Τμήμα ή τη Σχολή προέλευσης.
Ας σημειωθεί, τέλος, ότι τα προσφερόμενα μαθήματα στα Ιδρύματα της Ανώτατης Εκπαίδευσης μπορούν να τα παρακολουθήσουν φοιτητές και άλλων Τμημάτων αλλά και ελεύθεροι ακροατές που δεν έχουν την ιδιότητα του φοιτητή. Οι ενδιαφερόμενοι εγγράφονται στη Γραμματεία, λαμβάνουν ταυτότητα ακροατή και βεβαίωση εγγραφής, χωρίς να συμμετέχουν στις εξετάσεις και χωρίς να λαμβάνουν πτυχίο.
ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Αριθμός εισακτέων σπουδαστών στα Τμήματα και τις Σχολές της Ανώτατης Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμια και ΤΕΙ) για τα ακαδημαϊκά έτη από το 2006 – 2007 έως 2013 - 2014.
Ακαδημαϊκό Έτος Αριθμός Εισακτέων Σπουδαστών
2006 - 2007 79.057
2007 - 2008 79.120
2008 - 2009 83.200
2009 - 2010 84.230
2010 - 2011 84.690
2011 - 2012 74.440
2012 - 2013 76.094
2013 - 2014 69.288
Πηγή: ΥΠΑΙΘ 2013, Διεύθυνση Οργάνωσης και Διεξαγωγής Εξετάσεων
Για το ακαδημαϊκό έτος 2011/12 παρατηρήθηκε μείωση του αριθμού των θέσεων, οπότε, παράλληλα με την κατάργηση των μετεγγραφών, για πρώτη φορά θεσπίστηκε ειδικός αριθμός θέσεων για κάθε Τμήμα ή Σχολή και για κάθε κατηγορία πέραν του κανονικού αριθμού εισακτέων, δηλαδή για τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες, για περιορισμό πολλαπλών νοικοκυριών, για λόγους υγείας των μελών οικογενειών των υποψηφίων, κλπ. Ο αριθμός εισακτέων παρέμεινε στα ίδια επίπεδα και κατά το ακαδημαϊκό έτος 2012/13. Η συγκεκριμένη μείωση ήταν αποτέλεσμα της προσπάθειας να διατηρηθεί στα ίδια βασικά επίπεδα ο αριθμός εισακτέων στα κεντρικά Πανεπιστήμια και ΤΕΙ και σε όλα τα Ιδρύματα ο αριθμός εισακτέων να αντανακλά την ουσιαστική τους ζήτηση.
Για το ακαδημαϊκό έτος 2013/14 πραγματοποιήθηκε περαιτέρω μείωση του αριθμού εισακτέων η οποία οφείλεται στην αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό του Ακαδημαϊκού Χάρτη της χώρας που υλοποιήθηκε με το σχέδιο «ΑΘΗΝΑ». Παρόλα αυτά, αξίζει να σημειωθεί ότι για το συγκεκριμένο ακαδημαϊκό έτος ο αριθμός εισακτέων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα μειώθηκε κατά 8,94%, παρότι τα Τμήματα των Πανεπιστημίων και των ΤΕΙ μειώθηκαν κατά 25%. Ειδικότερα, στα Πανεπιστήμια αυξήθηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος κατά 4,76%, ενώ στα ΤΕΙ μειώθηκε κατά 28,1%.
Τα κριτήρια με τα οποία καθορίζεται ο αριθμός εισακτέων για το ακαδημαϊκό έτος σχετίζονται με παραμέτρους όπως:
1) Ο μέσος ετήσιος αριθμός εισακτέων και εισαχθέντων για τουλάχιστον μία πενταετία
2) Ο αριθμός εισακτέων και εισαχθέντων κατά τα τελευταία έτη
3) Οι προτάσεις των Ιδρυμάτων, όπου αυτές υπάρχουν
Πρόγραμμα σπουδών
Το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών καταρτίζεται από ειδική επιτροπή, η οποία αποτελείται από τουλάχιστον πέντε καθηγητές της Σχολής του οικείου γνωστικού πεδίου και συγκροτείται από τον κοσμήτορα (ή διευθυντή Σχολής ΤΕΙ) και, εφόσον δεν πρόκειται για νέο πρόγραμμα σπουδών, το διευθυντή του Τμήματος ή, σε περίπτωση συνεργασίας Σχολών του ίδιου Ιδρύματος, από τους οικείους κοσμήτορες (ή διευθυντές Σχολών ΤΕΙ). Το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών εγκρίνεται από τον πρύτανη (ή τον πρόεδρο ΤΕΙ), ύστερα από εισήγηση της ή των κοσμητειών (ή των διευθύνσεων Σχολών ΤΕΙ) και σύμφωνη γνώμη της Συγκλήτου (ή της Συνέλευσης ΤΕΙ). Με τον Εσωτερικό Κανονισμό ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν τη συγκρότηση της επιτροπής, καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία της κατ’ έτος αναθεώρησης επί μέρους πτυχών του περιεχομένου του προγράμματος σπουδών.
Στα προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου ενός Ιδρύματος μπορούν να περιλαμβάνονται, με την αναγνώριση των αντίστοιχων πιστωτικών μονάδων, και μαθήματα που παρέχονται από Σχολές άλλων Ιδρυμάτων της ημεδαπής, όπως ορίζεται στους Οργανισμούς των Ιδρυμάτων αυτών, ή της αλλοδαπής. Μεταξύ των δύο Ιδρυμάτων καταρτίζεται ειδικό πρωτόκολλο συνεργασίας.
Τα προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου περιλαμβάνουν υποχρεωτικά μαθήματα για την εκμάθηση τουλάχιστον μίας ξένης γλώσσας.
Μετά την πιστοποίηση ενός προγράμματος σπουδών από την Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας, ο κοσμήτορας (ή ο διευθυντής Σχολής ΤΕΙ) αναθέτει την υλοποίησή του στο Τμήμα.
Το πρόγραμμα σπουδών περιέχει τους τίτλους των υποχρεωτικών, των κατ’ επιλογή υποχρεωτικών και των προαιρετικών μαθημάτων, το περιεχόμενό τους, τις εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας τους, στις οποίες περιλαμβάνεται το κάθε μορφής επιτελούμενο διδακτικό έργο, και τη χρονική αλληλουχία ή αλληλεξάρτηση των μαθημάτων. Περιέχει, επίσης, τα προσόντα και τις ειδικότητες του εκπαιδευτικού προσωπικού που απαιτούνται για την εφαρμογή του και την επίτευξη των μαθησιακών στόχων του.
Σύμφωνα με το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Ανώτατης Εκπαίδευσης, κάθε πρόγραμμα σπουδών περιέχει τα μαθησιακά αποτελέσματα και τα προσόντα που αποκτώνται από το σύνολο του προγράμματος σπουδών, καθώς και από κάθε επί μέρους μάθημα ή εκπαιδευτική δραστηριότητα ή πρακτική άσκηση που περιλαμβάνεται σε αυτό, τις πιστωτικές μονάδες σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Φ.5/89656/Β3/13.8.2007 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Β΄ 1466), καθώς και το επίπεδο των προσόντων σε αντιστοίχησή του με εκείνα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων Δια Βίου Μάθησης και του Πλαισίου Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης. Αρμόδια όργανα για την απόδοση πιστωτικών μονάδων σε κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα του προγράμματος σπουδών είναι η κοσμητεία της οικείας Σχολής (ή η διεύθυνση Σχολής ΤΕΙ), ύστερα από εισήγηση της συνέλευσης του οικείου Τμήματος. Στα πανεπιστημιακά Τμήματα Μετάφρασης-Διερμηνείας και στα Τμήματα Ξένων Γλωσσών και Λογοτεχνιών (Αγγλικής, Γαλλικής, Γερμανικής, Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας), η διδασκαλία πολλών μαθημάτων (και μάλιστα των υποχρεωτικών) γίνεται στην αντίστοιχη γλώσσα-στόχο της επιστημονικής περιοχής.
Παράλληλα, αρκετά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού και του ευρύτερου επιμορφωτικού έργου τους, παρέχουν στους φοιτητές τη δυνατότητα, κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, να αποκτήσουν τη γνώση μίας ή περισσοτέρων γλωσσών, που είναι αναγκαία όργανα επιστημονικής ολοκλήρωσης, όπως επίσης προσφέρουν τη δυνατότητα εντατικών μαθημάτων γλωσσικής προετοιμασίας των φοιτητών για προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό.
Προγράμματα σπουδών μπορεί να διδάσκονται, εν όλω ή εν μέρει, κατ' εξαίρεση, σε ξένη γλώσσα, με απόφαση του πρύτανη (ή του προέδρου ΤΕΙ), η οποία εκδίδεται ύστερα από πρόταση της κοσμητείας της οικείας Σχολής (ή της διεύθυνσης Σχολής ΤΕΙ) και εγκρίνεται από τη Σύγκλητο του ιδρύματος (ή Συνέλευση του ΤΕΙ). Στον Οργανισμό κάθε Ιδρύματος μπορεί να προβλέπεται η οργάνωση προγραμμάτων διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας για αλλοδαπούς φοιτητές ή ξένης γλώσσας για Έλληνες φοιτητές, πέραν της υποχρεωτικής ξένης γλώσσας για τη λήψη του πτυχίου τους.
Στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, για το ακαδημαϊκό έτος 2013-2014, προσφέρονται τα παρακάτω προπτυχιακά προγράμματα σπουδών, που οδηγούν στην απόκτηση των αντίστοιχων τίτλων:
Σπουδές στις Φυσικές Επιστήμες
Πληροφορική
Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών
Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό
Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό
Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός
Για την ολοκλήρωση των προπτυχιακών σπουδών και την απόκτηση πτυχίου απαιτείται η επιτυχής παρακολούθηση και εξέταση σε δώδεκα (12) τουλάχιστον Θεματικές Ενότητες. Ο φοιτητής επιλέγει από μία (1) έως και τρεις (3) Θεματικές Ενότητες ανά έτος (ελάχιστη διάρκεια σπουδών 4 ακαδημαϊκά έτη)
Μέθοδοι διδασκαλίας
Το διδακτικό έργο κατανέμεται σε εξαμηνιαία μαθήματα. Ο Νόμος 4009/2011 προσδιορίζει ότι ως διδακτικό έργο θεωρείται: α) η αυτοτελής διδασκαλία ενός μαθήματος, β) η αυτοτελής διδασκαλία μαθημάτων εμβάθυνσης σε μικρές ομάδες φοιτητών, γ) οι εργαστηριακές και κλινικές ασκήσεις και η εν γένει πρακτική εξάσκηση των φοιτητών, δ) η επίβλεψη εργασιών ή διπλωματικών εργασιών και ε) η οργάνωση σεμιναρίων ή άλλων ανάλογων δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην εμπέδωση των γνώσεων των φοιτητών.
Οι μέθοδοι διδασκαλίας και τα εποπτικά μέσα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση διαμορφώνονται από τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.
Στον Οργανισμό κάθε Ιδρύματος ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα οργάνωσης και λειτουργίας των κύκλων σπουδών, καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις εφαρμογής μεθόδων εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σε αυτούς.
Το διδακτικό και μαθησιακό έργο υποβοηθείται με τα αντίστοιχα συγγράμματα ή άλλα βοηθήματα, τα οποία χορηγούνται δωρεάν στους φοιτητές. Σε πολλές περιπτώσεις το έργο αυτό υποστηρίζεται από τη χρήση οπτικο-ακουστικού υλικού, των νέων τεχνολογιών και ηλεκτρονικών εποπτικών μέσων, που διαθέτει ως υλικοτεχνική υποδομή το Τμήμα.
Κάθε εξάμηνο περιλαμβάνει τουλάχιστον δεκατρείς πλήρεις εβδομάδες διδασκαλίας. Παράταση της διάρκειας ενός εξαμήνου επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις προκειμένου να συμπληρωθεί ο απαιτούμενος ελάχιστος αριθμός εβδομάδων διδασκαλίας, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δύο εβδομάδες και γίνεται με απόφαση του πρύτανη (ή του Προέδρου ΤΕΙ), ύστερα από πρόταση της κοσμητείας της Σχολής (ή της διεύθυνσης Σχολής ΤΕΙ). Αν για οποιονδήποτε λόγο ο αριθμός των εβδομάδων διδασκαλίας που πραγματοποιήθηκαν σε ένα μάθημα είναι μικρότερος από τις δεκατρείς, το μάθημα θεωρείται ότι δεν διδάχθηκε και δεν εξετάζεται, τυχόν δε εξέτασή του είναι άκυρη και ο βαθμός δεν υπολογίζεται για την απονομή του τίτλου σπουδών.
Οι στόχοι του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ) επιτυγχάνονται με την στην υψηλή ποιότητα του εκπαιδευτικού υλικού, το οποίο πρέπει να είναι κατάλληλα διαμορφωμένο από πλευράς τόσο μορφής όσο και περιεχομένου, κατά τρόπο που να επιτρέπει υψηλής ποιότητας αυτο-μόρφωση και συχνή αξιολόγηση του φοιτητή. Το υλικό αυτό είναι έντυπο (βιβλία, σημειώσεις, έντυπα αξιολόγησης) οπτικο-ακουστικό καθώς και άλλης μορφής ηλεκτρονικό υλικό (πολυμέσα, διαδίκτυο, κ.α.).
Σε ό,τι αφορά τα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών, οι σπουδές διεξάγονται με τη μεθοδολογία της «εκπαίδευσης από απόσταση» η οποία περιλαμβάνει ανά Θεματική Ενότητα:
Πέντε (5) συναντήσεις των διδασκόντων με τους φοιτητές,
Τέσσερις (4) έως έξι (6) υποχρεωτικές εργασίες που αποστέλλονται προς το διδάσκοντα,
Εξ αποστάσεως συμβουλευτική επικοινωνία διδάσκοντος και φοιτητών,
Εργαστηριακή εξάσκηση των φοιτητών στα Εργαστήρια του ΕΑΠ στην Πάτρα (όπου αυτό προβλέπεται από το Πρόγραμμα Σπουδών) και
Τελικές και επαναληπτικές εξετάσεις που διεξάγονται για κάθε Θεματική Ενότητα ταυτοχρόνως σε όλη τη χώρα.
Οι φοιτητές μπορούν να παρακολουθούν το Πρόγραμμα Σπουδών της επιλογής τους σε οποιαδήποτε περιοχή της Ελλάδας ή του εξωτερικού και αν διαμένουν. Οι συναντήσεις των φοιτητών με τους διδάσκοντες γίνονται στις ακόλουθες πόλεις: Πάτρα (έδρα του Ιδρύματος), Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Ιωάννινα, Ξάνθη, Πειραιά και Λάρισα.
Πρόοδος των φοιτητών
Ο φοιτητής εγγράφεται στη Σχολή στην αρχή κάθε εξαμήνου σε ημερομηνίες που ορίζονται από την κοσμητεία και δηλώνει τα μαθήματα που επιλέγει. Αν δεν εγγραφεί για δύο συνεχόμενα εξάμηνα, διαγράφεται αυτοδικαίως από τη Σχολή. Μετά το τέλος της περιόδου κανονικής φοίτησης που ισούται με τον ελάχιστο αριθμό των αναγκαίων για την απονομή τίτλου σπουδών εξαμήνων, σύμφωνα με το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών της Σχολής προσαυξημένο κατά τέσσερα εξάμηνα, οι φοιτητές μπορούν να εγγραφούν στα εξάμηνα, μόνο εφόσον πληρούν τους όρους συνέχισης της φοίτησης που καθορίζονται στον Οργανισμό κάθε Ιδρύματος
Η προαγωγή των φοιτητών πραγματοποιείται στο επίπεδο των Ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης στο πλαίσιο και των εσωτερικών κανονισμών λειτουργίας τους.
Σε κάθε ακαδημαϊκό έτος οι εξεταστικές περίοδοι είναι τρεις: i) Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, ii) Ιουνίου και iii) Σεπτεμβρίου. Ο αριθμός των εβδομάδων για τη διενέργεια των εξετάσεων ορίζεται στον Οργανισμό του ιδρύματος.
Ο φοιτητής σε κάθε μάθημα εξετάζεται στο τέλος του εξαμήνου (χειμερινού και εαρινού) στο οποίο διδάχθηκε και επιπλέον στην εξεταστική περίοδο του Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση, οι φοιτητές των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων έχουν τη δυνατότητα να εξεταστούν στην εξεταστική περίοδο του Φεβρουάριου και Ιουνίου 2014 σε όλα τα μαθήματα που οφείλουν από προηγούμενα εξάμηνα, ανεξάρτητα εάν αυτά διδάσκονται σε χειμερινό ή εαρινό εξάμηνο.
Ο φοιτητής σε περίπτωση αποτυχίας του σε υποχρεωτικό μάθημα υποχρεούται να το επαναλάβει σε επόμενο εξάμηνο, δεδομένου ότι η παρακολούθηση και η επιτυχής εξέταση στα μαθήματα που ορίζονται ως υποχρεωτικά από το Πρόγραμμα Σπουδών είναι απαραίτητη προϋπόθεση λήψης πτυχίου. Σε περίπτωση αποτυχίας σε επιλεγόμενο μάθημα, ο φοιτητής πρέπει ή να το επαναλάβει σε επόμενα εξάμηνα ή να το αντικαταστήσει με άλλο μάθημα επιλογής, προκειμένου ο φοιτητής να συμπληρώσει τον απαραίτητο αριθμό των μαθημάτων που ορίζει το Πρόγραμμα Σπουδών.
Εάν το μάθημα στο οποίο απέτυχε ο φοιτητής έχει χαρακτηριστεί ως προαπαιτούμενο άλλων μαθημάτων, ο φοιτητής δεν έχει το δικαίωμα να δηλώσει ότι θα παρακολουθήσει ένα μάθημα εξαρτώμενο από το προαπαιτούμενο.
Αν ο φοιτητής αποτύχει περισσότερες από τρεις φορές σε ένα μάθημα, με απόφαση του κοσμήτορα (ή του διευθυντή Σχολής ΤΕΙ) εξετάζεται, ύστερα από αίτησή του, από τριμελή επιτροπή καθηγητών της Σχολής, οι οποίοι έχουν το ίδιο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο και ορίζονται από τον κοσμήτορα. Από την επιτροπή εξαιρείται ο υπεύθυνος της εξέτασης διδάσκων. Σε περίπτωση αποτυχίας, ο φοιτητής συνεχίζει ή όχι τη φοίτησή του σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον Οργανισμό του Ιδρύματος, στους οποίους περιλαμβάνεται και ο μέγιστος αριθμός επαναλήψεων της εξέτασης σε ένα μάθημα.
Για να επιτύχει σε ένα μάθημα, υποχρεωτικό ή κατ’επιλογήν, ο φοιτητής κατά γενικό κανόνα πρέπει να συγκεντρώσει τη βάση 5 (με άριστα το 10), βαθμός ο οποίος προκύπτει είτε αποκλειστικά από το βαθμό των γραπτών ή/ και προφορικών εξετάσεων στο τέλος κάθε εξαμήνου είτε από ένα συνδυασμό του βαθμού των εξετάσεων και του βαθμού που προκύπτει από τη συμμετοχή του φοιτητή σε διάφορες άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες (εργαστηριακές ασκήσεις, πρακτική άσκηση, συγγραφή εργασιών κ.ά.).
Ο φοιτητής ολοκληρώνει τις σπουδές του και παίρνει πτυχίο όταν επιτύχει στα προβλεπόμενα από το Πρόγραμμα Σπουδών μαθήματα και συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό πιστωτικών μονάδων.
Τόσο στα Πανεπιστήμια όσο και στα ΤΕΙ ειδική μέριμνα λαμβάνεται για την προφορική εξέταση φοιτητών με αποδεδειγμένη πριν από την εισαγωγή τους στο ίδρυμα δυσλεξία, σύμφωνα με διαδικασία που ορίζεται στον Εσωτερικό Κανονισμό κάθε ιδρύματος.
Απασχολησιμότητα
Οι φοιτητές πραγματοποιούν πρακτική άσκηση στο δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, εφόσον αυτή περιλαμβάνεται στο οικείο πρόγραμμα σπουδών. Οι όροι και οι προϋποθέσεις της πρακτικής άσκησης ρυθμίζονται στον Οργανισμό του Ιδρύματος, συμπεριλαμβανομένης και ειδικής μέριμνας για τη διευκόλυνση φοιτητών με αναπηρία προκειμένου να πραγματοποιούν πρακτική άσκηση κατά ισότιμο τρόπο με κάθε άλλο φοιτητή.
Πέραν τούτου, τα Ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης λαμβάνουν ειδικά μέτρα για τη διευκόλυνση των σπουδών ειδικά των εργαζόμενων φοιτητών. Για το λόγο αυτό υπάρχουν ειδικές διατάξεις οι οποίες ρυθμίζουν την υποχρεωτική χορήγηση αδειών στους εργαζόμενους φοιτητές κατά την περίοδο των εξετάσεων. Επίσης, φοιτητές που αποδεδειγμένα εργάζονται τουλάχιστον 20 ώρες την εβδομάδα δύνανται να εγγράφονται ως φοιτητές μερικής φοίτησης.
Ειδικότερα στα ΤΕΙ, εκτός από το Εκπαιδευτικό Προσωπικό, που ασκεί το κύριο διδακτικό και ερευνητικό έργο, στο διδακτικό προσωπικό των ΤΕΙ είναι δυνατόν να συμμετάσχουν και ειδικοί Συνεργάτες διαφόρων ειδικοτήτων, οι οποίοι μεταφέρουν την τεχνογνωσία και την άμεση πρακτική εμπειρία τους στους φοιτητές, συμβάλλοντας στην πιο αποτελεσματική και εμπράγματη επαγγελματική καθοδήγησή τους.
Τέλος, σύμφωνα με το Νόμο 4009/2011, στα Ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης λειτουργεί γραφείο καινοτομίας και διασύνδεσης, με σκοπό:
α) να υποστηρίζει και να διευκολύνει την κατοχύρωση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας του Ιδρύματος και των μελών της οικείας ακαδημαϊκής κοινότητας,
β) να προωθεί την επικοινωνία και τη συνεργασία των ερευνητών και μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας με παραγωγικούς φορείς για την περαιτέρω αξιοποίηση της έρευνας που παράγεται στο ΑΕΙ,
γ) να παρέχει στους φοιτητές και σε αποφοίτους του Ιδρύματος πληροφόρηση για ζητήματα σταδιοδρομίας και υπηρεσίες συμβουλευτικής σταδιοδρομίας υποστηρίζοντάς τους τόσο στη διάγνωση κλίσεων και δεξιοτήτων όσο και σε ζητήματα επιλογής σταδιοδρομίας, περαιτέρω σπουδών και στην εξεύρεση εργασίας,
δ) να οργανώνει την πρακτική άσκηση των φοιτητών,
ε) να οργανώνει σεμινάρια, διαλέξεις, συμβουλευτική, επαφές με μέντορες για τους φοιτητές και αποφοίτους του Ιδρύματος σε ζητήματα καινοτομίας και κοινωνικής δράσης και εν γένει να προωθεί καινοτόμες ιδέες φοιτητών που μπορούν να αξιοποιηθούν σε επαγγελματικές ή κοινωνικές δραστηριότητες και
στ) να οργανώνει κάθε είδους δραστηριότητες προώθησης της καινοτομίας και επιχειρηματικότητας μεταξύ των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, όπως ιδίως διαγωνισμούς καινοτομίας.
Για τις ανωτέρω δραστηριότητες μπορεί να λειτουργούν διακριτές μονάδες του γραφείου, όπως Μονάδα Διασύνδεσης, Μονάδα Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας, Μονάδα Πρακτικής άσκησης και Μονάδα Διαμεσολάβησης.
Αξιολόγηση των φοιτητών
Η αξιολόγηση της επίδοσης των φοιτητών πραγματοποιείται από τους διδάσκοντες των Ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης ενώ οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι αξιολόγησης εξαρτώνται από τη φύση του εκάστοτε αντικειμένου. Η βαθμολογία σε κάθε μάθημα καθορίζεται από το διδάσκοντα, ο οποίος μπορεί να οργανώσει, κατά την κρίση του, γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις ή/και να στηριχθεί σε εργασίες ή εργαστηριακές ασκήσεις. Η αξιολόγηση των φοιτητών, απαραίτητο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, είναι συνεχής, εξελίσσεται σε όλη τη χρονική διάρκεια του εξαμήνου και αφορά όλα τα προβλεπόμενα από το Πρόγραμμα Σπουδών μαθήματα. Διενεργείται σε επίπεδο Τμήματος / Σχολής.
Για να επιτύχει σε ένα μάθημα, ο φοιτητής κατά γενικό κανόνα πρέπει να συγκεντρώσει τη βάση 5 (με άριστα το 10), βαθμός ο οποίος προκύπτει είτε αποκλειστικά από το βαθμό των γραπτών ή/ και προφορικών εξετάσεων στο τέλος κάθε εξαμήνου είτε από ένα συνδυασμό του βαθμού των εξετάσεων και του βαθμού που προκύπτει από τη συμμετοχή του φοιτητή σε διάφορες άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες (εργαστηριακές ασκήσεις, πρακτική άσκηση, συγγραφή εργασιών κ.ά.). Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο βαθμός της διπλωματικής εργασίας είναι δυνατό να πολλαπλασιάζεται επί ένα συγκεκριμένο συντελεστή.
Ο φοιτητής ολοκληρώνει τις σπουδές του και λαμβάνει πτυχίο όταν επιτύχει στα προβλεπόμενα από το Πρόγραμμα Σπουδών μαθήματα και συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό πιστωτικών μονάδων. Για την απονομή του τίτλου σπουδών πρώτου κύκλου απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση μαθημάτων μίας τουλάχιστον ξένης γλώσσας ή η αποδεδειγμένη γνώση της. Ο τρόπος υπολογισμού του βαθμού του τίτλου σπουδών καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Πιστοποίηση
Κάθε Τμήμα Ιδρύματος Ανώτατης Εκπαίδευσης παρέχει το αντίστοιχο, ενιαίο πτυχίο, το οποίο είναι δυνατόν να διακρίνεται σε κατευθύνσεις/ειδικεύσεις. Δεν υπάρχει ειδική διαδικασία πιστοποίησης των τίτλων σπουδών στα δημόσια Ιδρύματα της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Οι τίτλοι σπουδών που υπογράφονται από τον Πρύτανη/Πρόεδρο του Πανεπιστημίου/ΤΕΙ , τον Πρόεδρο/Προϊστάμενο και το Γραμματέα του οικείου Τμήματος, θεωρούνται ότι είναι αυτοτελώς έγκυροι και αφ’ εαυτών πιστοποιημένοι.
Στο πτυχίο αναγράφεται το Ίδρυμα Ανώτατης Εκπαίδευσης, η Σχολή, το Τμήμα και, όπου υφίσταται, η Κατεύθυνση/Ειδίκευση, όπως επίσης αναγράφεται η ακριβής αριθμητική βαθμολογία του πτυχιούχου και ο ποιοτικός χαρακτηρισμός στον οποίο αυτή αντιστοιχεί (5,00-6,49 «Καλώς », 6,50-8,49 «Λίαν Καλώς» και 8,50-10,00 «Άριστα»), έτσι όπως προέκυψαν από το μέσο όρο όλων των βαθμών των απαιτούμενων για τη λήψη του πτυχίου μαθημάτων. Στην κλίμακα βαθμολογίας η οποία κυμαίνεται από 0 μέχρι 10, προβιβάσιμοι είναι οι βαθμοί από το 5 και άνω.
Το Παράρτημα Διπλώματος, το οποίο ορίζεται στο Νόμο 3374/2005, επισυνάπτεται στους τίτλους προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών σπουδών και παρέχει πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο και το καθεστώς των σπουδών.
