Πρακτικά, είναι ίδια, από την πλευρά ότι τα πρότυπα συμπεριφοράς που καθορίζονται από αυτά είναι τα ίδια. Είναι το πολιτισμικό υπόβαθρο που κάνει τους ανθρώπους να διαφέρουν, και όχι τόσο οι γονιδιακές προδιαθέσεις. Μα ούτε κι εγώ είπα ότι το είπες αυτό. Αυτό που εννοούσα είναι το δεύτερο που λες εσύ, ότι "ειναι η βαση που πανω του χτιζονται/σχηματιζονται κοινωνικοι/ηθικοι παραγοντες , το εργο αυτο αποτελει τι ειμαστε". Και εφόσον ισχύει αυτό, τα γονίδια παύουν να έχουν τον απόλυτο έλεγχο πάνω στη συμπεριφορά μας.
Άνθρωποι και μη άνθρωποι - απάνθρωποι, δηλαδή; Δεν καταλαβαίνω τη συλλογιστική σου.
Κοίτα, εξαρτάται με το τί εννοείς "αλληλέγγυο πολίτευμα". Η δημοκρατία μπορεί να γίνει αλληλέγγυο πολίτευμα. Αν ξεχάσουμε την ιστορική σημασία των λέξεων, η οποία μπορεί να αποβεί επικίνδυνη λόγω στερεοτυπικών αντιλήψεων που πιθανόν έχουν καθιερωθεί, και μείνουμε μόνο στην ετυμολογία των λέξεων, δε βλέπω το λόγο η αναρχία και δημοκρατία να αποκλείει η μία την άλλη. Πάντως αυτό που έχουμε τώρα, επ' ουδενί δε μπορεί να ονομαστεί δημοκρατία, παρά δημοκρατία για μόστρα.
Κατ' αρχήν, θα ήθελα να ξεκαθαρίσω τη θέση μου όσον αφορά την αλληλεγγύη για την οποία μιλάς.
Ένας ψυχρά σκεπτόμενος άνθρωπος (ψυχρά "σκεπτόμενη", χρησιμοποιώντας καταχρηστικά τον όρο, είναι η φυσική επιλογή, οπότε και οι γενετικές προδιαθέσεις του ανθρώπου που σε σημαντικό βαθμό καθορίζουν τη συμπεριφορά του) δε θα προχωρούσε σε κάποια αλτρουιστική πράξη, παρά μόνο αν το όφελος για τον ίδιο -ή, αν συλλογιστούμε με γονιδιακούς όρους, για τα γονίδιά του- ήταν μεγαλύτερο από την εναλλακτική (ή τις εναλλακτικές), εγωιστική στάση του. Επομένως, η γενετική προδιάθεση για "αλληλεγγύη", "αλτρουισμό", όπως θέλετε πείτε το, δεν είναι ανύπαρκτη. Ειδάλλως δε θα υπήρχαν ανθρώπινες κοινωνίες.
Τώρα, η πολιτιστική πρόοδος του ανθρώπινου γένους έχει δημιουργήσει τον κλάδο της ηθικής, ο οποίος δεν είναι αποτέλεσμα ψυχρής λογικής σκέψης, αλλά του αισθήματος της ισότητας και της δικαιοσύνης, τα δεν είναι παρά ανθρώπινες κατασκευές. Η ηθική μπορεί, μέσω της κατάλληλης πνευματικής καλλιέργειας -παιδείας, η οποία απευθύνεται τόσο σε υψηλού νοητικού επιπέδου άτομα, όσο και σε πιο "βούρλα", αν υφίστανται, διότι δεν είναι κάτι το οποίο χρειάζεται ιδιαίτερη νοημοσύνη για να γίνει κατανοητό και εντυπώνεται περισσότερο στο μυαλό ως πρότυπο συμπεριφοράς παρά ως γνώση-, να ενισχύσει τις όποιες προδιαθέσεις του ανθρώπου να συμπεριφερθεί αλτρουιστικά, και επομένως να αυξήσει τη συχνότητα με την οποία βάζει το κοινό καλό πάνω από το δικό του, προσωπικό συμφέρον. Πάνω σε αυτή την καλλιέργεια, η οποία μπορεί να λάβει χώρα μέσω της παιδείας, που δεν περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο στη μόρφωση -θα έλεγα, μάλιστα, ότι είναι δύο τελείως διαφορετικές, αν και αλληλεπιδρώντες, έννοιες-, μπορεί να βασιστεί ένας τύπος "δημοκρατίας", με την έννοια ότι το πολιτικό σύστημα θα είναι τέτοιο, ώστε θα επιτρέπει στους ανθρώπους να διαμορφώνουν τη νομοθεσία σε μεγάλο βαθμό (σίγουρα, πολύ μεγαλύτερο απ' ό,τι σήμερα) και να την εφαρμόζουν σε ευρεία κλίμακα. Επίσης, το σύστημα αυτό θα μπορούσε να είναι αναρχικό, με την έννοια ότι οι άνθρωποι διοικούν μόνοι τους τους εαυτούς τους (πολλά "τους" πέσανε
), εφόσον θεσπίζουν μόνοι τους τους νόμους, και εφόσον οι νόμοι αυτοί είναι ελαστικοί, σεβόμενοι τα δικαιώματα όλων. "Σαφώς", θα πει κανείς, "στην αναρχία δεν υπάρχουν νόμοι". Ωστόσο, επιτρέψτε μου να θεωρήσω ένα τέτοιο πολίτευμα κατά προσέγγιση αναρχικό, για το λόγο τον οποίο προανέφερα.
