1.) Η αντίληψη της κοινωνίας μας είναι ότι “Χωρίς Φροντιστήριο δεν γίνεται τίποτα”. Αυτό ακούμε σαν παιδιά από μικρά, μας το ψιθυρίζουν οι μεγαλύτεροι μαθητές, μας το λένε οι ίδιοι μας οι γονείς, μας το πιπιλάνε τα μέσα ενημέρωσης.
2.) Το λένε τα ίδια τα Φροντιστήρια: “Εμάς θα ακούτε, στο Σχολείο θα πηγαίνετε μόνο για να μην παίρνετε απουσίες”. Η άμεση και έμμεση διαφήμιση πλάθει για τα Φροντιστήρια μια εικόνα “θεϊκή”, τα ανυψώνει σε ναούς της γνώσης και της σοφίας, οι φροντιστές είναι όλοι “καθηγηταράδες”, ενώ οι σχολικοί είναι άχρηστοι, ανίκανοι, τεμπέληδες και χωρίς γνώσεις. Βέβαια, το ότι οι καθηγητές των Σχολείων είναι οι περισσότεροι πρώην φροντιστές (ή και νυν ιδιαιτεράδες) και πολύ πιο έμπειροι από αυτούς που δουλεύουν στα Φροντιστήρια, αυτή είναι μια μικρή ασήμαντη λεπτομέρεια που κανένας δεν βλέπει.
3.) Το Σχολείο κατηγορείται ότι δεν λειτουργεί σωστά και ο χρόνος δεν επαρκεί για να προετοιμάσει τον υποψήφιο. Προφανώς και αυτό είναι αλήθεια. Σε πολλά εδώ φταίει το κράτος. Υπάρχουν όχι λίγες περιπτώσεις που καθυστερούν να στείλουν στα Σχολεία βασικούς καθηγητές. Επίσης μια πολύ σοβαρή πληγή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι οι τόσες πολλές ώρες μαθήματος που χάνονται άσκοπα, ακόμα και για ηλίθιους λόγους. Να αναφέρω μερικούς; Καταλήψεις, εκκλησιασμοί, πρόβες γιορτών και παρελάσεων, εκλογές και συνελεύσεις μαθητών και καθηγητών, οι μηνιαίες (τάχα μου) συνελεύσεις τμημάτων, βλακώδεις “περίπατοι” στις καφετέριες της περιοχής, επισκέψεις επισήμων ή άλλων, λίγο χιονάκι, διάλυση της κάθε τελευταίας μέρας πριν τις διακοπές, να ψήσουμε σουβλάκια την τσικνοπέμπτη και την αντιπροπαραμονή της καθαράς Δευτέρας να μασκαρευτούμε για να φύγουμε 3 ώρες πιο νωρίς, μισή μέρα πριν την εκδρομή και μία μετά, τεχνίτες που έρχονται να κάνουν επισκευές σε ώρες μαθήματος, συνεδρίαση καθηγητών την ώρα λειτουργίας του Σχολείου, αποχή τάχα μου για το Γρηγορόπουλο (δηλαδή την καφετέρια) και ο κατάλογος δεν έχει τέλος.
4.) Η νοοτροπία του Λυκείου “παιδικής χαράς” στο οποίο όλα είναι χαλαρά, κανένας δεν είναι ανάγκη να διαβάζει, ένα μικρό πασάλειμμα πριν το διαγώνισμα του τετραμήνου αρκεί, το “έλα μωρέ θα μας περάσουν” και το χειρότερο ότι το τελευταίο πράγματι συμβαίνει. Το κλίμα αυτό ξεκινά από την Α λυκείου, γίνεται πιο έντονο στη Β και γενικεύεται στη Γ. Το νέο σύστημα βρίσκεται στην (σωστή) κατεύθυνση να το σταματήσει αυτό και κανένας δεν το θέλει.
5.) Ποια είναι η άποψη των μαθητών που έρχονται στη Γ Λυκείου; Το Σχολείο είναι καταναγκασμός. Ότι μάθουμε θα το μάθουμε από το Φροντιστήριο. Εκεί πληρώνουμε και εκεί μόνον θα γίνει δουλειά. Στο Σχολείο θα πηγαίνουμε όσο πιο λίγο μπορούμε για να μη μείνουμε από απουσίες, θα εκμεταλλευτούμε κάθε παράθυρο του σχετικού νόμου και πάντα υπάρχει ο γιατρός που θα μας δώσει τα πλαστά δικαιολογητικά. Σιγά μην προσέξουμε στην τάξη τους καθηγητές. Τα μαθήματα της γενικής παιδείας τα έχουμε εντελώς χεσμένα, είναι ώρα ύπνου ή βαβούρας ή μελέτης για το Φροντιστήριο. Στα μαθήματα της κατεύθυνσης θα δείξουμε κάποια συμμετοχή, όχι όμως και να λύνουμε και ασκήσεις που θα μας βάζουν, μόνο θα προσέξουμε στο διαγώνισμα του 1ου τετραμήνου να γράψουμε καλά, ώστε να εξασφαλίσουμε σίγουρα τον μεγάλο προφορικό βαθμό για να μη χάσουμε το πριμ του 0,6. Άλλωστε, ο καθηγητής είναι υποχρεωμένος να βάζει σε όλους βαθμάρες στα προφορικά της κατεύθυνσης (αν είναι δυνατόν σε όλους 20), διαφορετικά μαύρο φίδι που τον έχαψε και αν γράψουμε παραπάνω από όσο μας έβαλε θα του τρίψουμε το βαθμό μας στη μούρη. Κατά τα άλλα ακόμα και στα μαθήματα της κατεύθυνσης είναι δικαίωμά μας να ζωγραφίζουμε ή να διαβάζουμε άλλα μαθήματα. Τους τελευταίους μήνες η Γ λυκείου εξαφανίζεται προσκομίζοντας πλαστά δικαιολογητικά από γιατρούς. Όμως έχουμε ακόμα μια απαίτηση από τους καθηγητές μας: να μας συνοδέψουν στην “πενταήμερη”, σαν καλοί ταξιδιωτικοί πράκτορες.
6.) Οι καθηγητές; Σίγουρα υπάρχουν καθηγητές που δεν κάνουν για τη δουλειά αυτή. Ειδικά κάποιες ανόητες φελολογίνες που ζουν στον κόσμο τους και νομίζουν ότι είναι σπουδαίες καθηγήτριες και τα καταφέρνουν και παίρνουν και κατευθύνσεις. Μια άλλη πληγή είναι οι συνδικαλισταράδες, οι οποίοι εκτός του ότι τις μισές φορές απουσιάζουν, λένε τα δικά τους και δεν κάνουν μάθημα, αλλά το χειρότερο είναι υπέρ κάθε κατάληψης, αποχής και γενικά χάσιμο μαθήματος, ώστε να ενισχύουν την αντιπολίτευσή τους στην εκάστοτε κυβέρνηση. Τι κάνουμε εμείς σαν μαθητές και οι γονείς μας; Τίποτα απολύτως, αρκεί η/ο συγκεκριμένη/ος να βάζει τσάμπα μεγάλους βαθμούς και να αφήνει τα καημένα τα παιδάκια ήσυχα να διαβάζουν για το Φροντιστήριό τους. Κι όμως, αν θέλαμε οι μαθητές και (πιο πολύ) οι γονείς, θα μπορούσαμε με μια πίεση στη διεύθυνση του Σχολείου ή στον προϊστάμενο της δευτεροβάθμιας να διώχναμε το συγκεκριμένο άτομο τουλάχιστον από τις κατευθύνεις. Επίσης, κάποιοι με σχετικά μικρά προβλήματα, θα μπορούσαν να βελτιωθούν αισθητά με συζήτηση είτε μαζί τους είτε με το Διευθυντή και πάντα με τους γονείς μας μαζί. Όμως δεν θέλουμε, λέμε ότι “αφού πάμε Φροντιστήριο ποιος νοιάζεται για το Σχολείο;” και ύστερα γρινιάζουμε.
7.) Όμως υπάρχουν στα Σχολεία και καθηγητές πολύ καλοί, ίσως είναι και η πλειονότητα. Άνθρωποι με γνώσεις, πείρα διδακτική, πολλοί είναι πρώην φροντιστές, που αγαπούν τη δουλειά τους, που μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές και να προσφέρουν πολλά. Πώς όμως τους αντιμετωπίζουν οι μαθητές; Με πλήρη απαξίωση, γιατί αυτό είναι το κλίμα που ο περίγυρος έχει επιβάλει. Τους αγνοούν στη τάξη, προτιμούν να θεωρούν αυθεντίες κάποιους ασήμαντους φροντιστές, έχουν την απαίτηση του μεγάλου βαθμού και του να ασχολούνται με κάτι άλλο στην τάξη. Πολλές είναι οι περιπτώσεις που έζησα σαν μαθητής, όπου κάποιοι καλοί καθηγητές έψαχναν ευκαιρία να κάνουν στους μαθητές μερικές παραπάνω ώρες. Γιατί το έκαναν; Μήπως θα πληρώνονταν; Κι όμως ποια ήταν η αντίδραση των παιδιών; “Όχι κύριε, θέλουμε να κάνουμε κενό”. Το πιο τραγικό της υπόθεσης είναι ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που κάποιοι μαθητές (και κυρίως οι γονείς τους) πλησιάζουν κρυφά τον καθηγητή που στο Σχολείο φτύνουν και του ζητάνε να τους κάνει ιδιαίτερα στο σπίτι. Δηλαδή φαίνεται η νοοτροπία της πλήρους διαγραφής του θεσμού του Σχολείου (και όχι του καθηγητή σαν άτομο) και της άποψης “αν δεν πληρώσεις δεν κάνεις δουλειά”.
8.) Ποια είναι η αντίδραση των καθηγητών που ενώ θέλουν να προσφέρουν, αντιμετωπίζουν τέτοια συμπεριφορά; Θα προσπαθήσουν ξανά και ξανά, αλλά κάποια στιγμή θα κουραστούν από την αχαριστία και σιγά-σιγά η απόδοσή τους θα πέφτει. Κάποια στιγμή θα πουν “Γιατί να σκίζομαι για τα κωλόπαιδα και αυτά να με γράφουν στα μύδια τους; Θα κάνω όσα είμαι υποχρεωμένος να κάνω και μόνον”. Οπότε ίσως έρθει η στιγμή που θα παραδίδουν τυπικά την ύλη, θα κάνουν μερικές βασικές ασκήσεις και θα γράφουν απλά στο βιβλίο ύλης. Ποιος θα τους κατηγορήσει για αυτό; Μα φυσικά οι ίδιοι οι γονείς που πριν μερικά χρόνια που είχε το πιο μεγάλο τους παιδί έλεγαν “Τι θέλει τώρα να παραστήσει αυτός; Γιατί κουράζει τα παιδιά, αφού έτσι κι αλλιώς τα μαθαίνουν στο Φροντιστήριο;”. Και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται.