Λοιπόν, μελετώντας την Ιαπωνική γλώσσα, κατάλαβα πόσο τρομακτικά συνδεδεμένη είναι με την ταξική ιαπωνική κοινωνία και τον τρόπο σκέψης τους. Αποφάσισα να κάνω μια ερασιτεχνική κοινωνιογλωσσολογική έρευνα και να παρουσιάσω τις αντίστοιχες τάσεις -αν υπάρχουν- στο blog μου στο Lang-8 προς τέρψιν των φιλελλήνων γιαπωνέζων που κυκλοφορούν εκεί.
Δεν έχω ξανασυντάξει ερωτηματολόγιο οπότε όλες οι ερωτήσεις μου θα είναι ανοιχτές και είστε ελεύθεροι να μην ακολουθήσετε τη δομή της ερώτησης-απάντησης.
1. Θεωρείτε ότι υπάρχει σημαντική διαφορά στον τρόπο ομιλίας ανδρών-γυναικών (γραμματική ή συντακτικές δομές κλπ); Σε ποια σημεία;
2. »»» »»» ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα;
3. »»» »»» ανάλογα με την κοινωνική τάξη;
Πιο ειδικά
4. Πιστεύετε ότι εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται τύποι ευγενείας (πληθυντικός, φράσεις που ακολουθούν τη γραμματική της καθαρεύουσας).
Και πιο προσωπικά
5. Πώς προσφωνείτε τους καθηγητές σας και πώς αναφέρεστε σε αυτούς; Ποια τα κριτήρια επιλογής;
6. »» »» γονείς και συγγενείς σας (αδέρφια, θείοι, παππούδες κλπ);
7. »» »» τους φίλους σας; Γίνεται χρήση λέξεων όπως το "Ρε" ή κάποιος μορφής του "εσύ" αντί του ονόματος; Πώς αναφέρεστε ή προσφωνείτε τα μέλη της οικογένειας των φίλων σας;
8α. »» »» άτομα που δεν γνωρίζεται καλά (τυπικές ή καθόλου σχέσεις); Αν δεν γνωρίζετε ούτε το όνομα, πώς τους προσφωνείτε; Υπάρχουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με το φύλο, κοινωνική ομάδα ή ηλικία του ατόμου αυτού;
8β. Χρησιμοποιείτε οικογενειακούς όρους όπως θεία, παππού, αδερφέ κλπ για αυτά τα άτομα; Προτιμάτε πιο ουδέτερους όρους όπως κύριε/κυρία, μικρέ/μικρή, εσύ κλπ;
9. Διαφοροποιείται ο τρόπος ομιλίας σας όταν μιλάτε στα άτομα των προηγουμένων ομάδων; Πώς;
10. Θεωρείτε αφύσικη την χρήση
ή μη χρήση τύπων ευγενείας;
Για να δούμε αν θα πάρω έστω και μια απάντηση...
Ευχαριστώ εκ των προτέρων πάντως όσους μπουν στον κόπο.
1. Όχι ιδιαίτερη. Πλέον αρκετές γυναίκες έχουν υιοθετήσει πχ ένα όχι και τόσο "ευπρεπές" λεξιλόγιο, που συνηθιζόταν από τους άντρες. Νομίζω ότι ο ένας έχει μάθει και έχει υιοθετήσει αντίστοιχα τα χούγια του άλλου, σε διάφορα επίπεδα. Στην προσωπική ζωή, ας πούμε, στις συνήθειες, και χρησιμοποιούν παράλληλα και τις κατάλληλες λέξεις.
2. Ναι. Τα πιο ώριμα ατομα, συνήθως, όχι πάντα, εκφράζονται με πιο ώριμο και συνειδητοποιημένο τρόπο, και επιπλέον, χωρίς αναστολές, σε σχέση με τα μικρότερα ατομα, ηλικιακά.
3. Όχι πια. Οι διαφορετικες κοινωνικές ομάδες έχουν έρθει σε επαφή μεταξύ τους και ο διαφόρές που παρουσιάζονταν σε αυτήν την περίπτωση έχουν εξαλειφθεί.
4. Ορισμένες φρασεις, ναι, χρησιμοποιούνται. Για παράδειγμα, "εξ απαλών ονύχων", και αλλες, είναι φράσεις με συντακτική δομή της καθαρεύουσας, που έχουν μείνει έτσι στη γλώσσα.
5. Κύριε, κυρία στο σχολείο. Του φροντιστηρίου, με τα ονόματά τους.
Στο φροντιστήριο, είναι πιο οικεία τα πράγματα. Περνάμε περισσότερες ώρες μαζί, και πλέον μας αντιμετωπίζουν ισότιμα σε αυτην την τάξη που είμαστε.
6. Μαμά, μπαμπά, γιαγιά, θεία, κλπ, και τα ξαδέρφια με τα ονόματά τους. Όποια ηλικία και να έχουν τα ξαδέρφια, ακόμα και αν είναι 40 πχ.
7. Με τα ονόματά τους, και χρησιμοποιώ πολύ το "ρε" στην ομιλία μου, και κάποιες άλλες εκφράσεις δυστυχώς, σε επίπεδο πλάκας, και λόγω οικειότητας βεβαια. Γονείς φίλων, κυρία Μαίρη, κύριε Κώστα, κλπ.
8α. "Συγγνώμη, να σε ρωτήσω κάτι?" ή κάτι τέτοιο, αν θέλω κάτι. Αν με εκνευρίζει κάτι, και δεν τον ξέρω τον άλλον, θα πω, "έλα ρε άνθρωπε".
8β. Ουδέτερους όρους.
9. Με τον ίδιο τρόπο, μιλάω και στην οικογένειά μου και στους φίλους μου.
Στους συγγενείς, πχ, παππού γιαγιά, γίνομαι πιο ευγενική συνήθως. Σε αγνώστους, εξαρτάται την περίσταση.
10. Τη θεωρώ αφύσικη, τη χρήση τους.
Αυτα από μένα.