Το ότι θεωρείς τη διδασκαλία που λαμβάνεις ανεπαρκή, είναι δικαίωμά σου. Δικαίωμά σου είναι να μην εκτιμάς το μάθημα των Αρχαίων και την αξία του.
Έτσι όπως γίνεται τώρα.
Εσύ τη θεωρείς επαρκή, δηλαδή; Δε μιλαώ τόσο για την ποσότητα, αλλά για την ποιότητά της.
Μη γενικεύεις όμως υποβιβάζοντάς το και εκφράζοντας μία προσωπική σου άποψη σαν να ήταν ευρέως αποδεκτή από όλους.
Πότε ακριβώς το έκανα αυτό;
Συμβουλές μελέτης δεν μπορώ να σου δώσω για ευνόητους λόγους. Θα μπορούσα κάλλιστα να σε συμβουλέψω σχετικά με την εικόνα που έχεις διαμορφώσει γύρω από αυτό το μάθημα. Πιθανώς δεν έχεις καταλάβει το σκοπό του και ακόμα πιο πιθανό να μην έχεις καταλάβει αυτά που προσπαθώ να σου εξηγήσω. Θα έχεις ακούσει σίγουρα για την εμπορευματοποίηση θεσμών και την απαξίωση ιδεών. Αυτό πράττεις σε ένα άλλο επίπεδο αυτή τη στιγμή. Την όποια γνώση αποκτάς θέλεις να την εκμεταλλευτείς στο άμεσο μέλλον, αγνοώντας αυτά που προανέφερα για τη χρησιμότητά τους και στοχεύοντας στην εκμετάλλευσή τους στην εργασιακή σου πορεία. Δεν προσπαθώ να σου αποδείξω ότι εγώ έχω δίκιο κι εσύ άδικο. Προσπάθησε μόνο να σκεφτείς το νόημα των λεγομένων μου.
Μα σαφώς και σκέφτομαι το νόημα των λεγόμενών σου
. Αλλιώς δε θα καθόμουν να σου απαντήσω
.
Δεν πράττω εγώ την "απαξίωση ιδεών και εμπορευματοποίηση θεσμών". Την πράττει το σύστημα. Και από τη στιγμή που το σύστημα είναι έτσι, με εξαναγκάζει να συμπεριφερθώ έτσι. Αν θέλουν το Λύκειο να είναι σαν το Γυμνάσιο, γενικών γνώσεων δηλαδή, ας το αποσυνδέσουν από τις Πανελλήνιες. Αν θέλουν να έχουν τις Πανελλήνιες συνδεδεμένες με το Λύκειο, ας αφήσουν τις γενικές γνώσεις κατά μέρος. Δε μπορείς να έχεις και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο. Ή, ας κάνουν και τα δύο σε σχολεία διαφορετικών συστημάτων, ώστε να μπορεί ο μαθητής να επιλέξει. Αυτό δε θα έχει μάλιστα κάποιο επιπλέον οικονομικό κόστος, κάποιους ικανούς ανθρώπους που θα διαμορφώσουν ένα σωστό σύστημα χρειάζεται, αλλά αυτό σαφώς είναι κάτι που δε θέλουν, γιατί η παιδεία αφυπνίζει τους ανθρώπους και γιατί οικονομούν τις ψήφους των φροντιστηριούχων, των οικογενειών τους, πιθανόν, και των εργαζομένων στα φροντιστήρια.
Εσύ.Δεν εφαρμόζουν όλοι τις ίδιες τεχνικές που αναπτύσσεις εσύ, ούτε θυμούνται ή ξεχνούν αυτά που εσύ θυμάσαι ή ξεχνάς αντίστοιχα. Μπορεί να μην τα θυμάμαι, μπορεί και να συμβεί και το αντίθετο. Αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από εμένα.
Μμμ, θυμάσαι αυτά που έκανες στο Δημοτικό;
Μην εστιάζεις σε εσένα ή τον καθηγητή σου αποκλειστικά.
Αν ο καθηγητής δε θυμάται κάποια πράγματα, ο οποίος μάλιστα έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μελέτη του αντικειμένου του, δε βλέπω πώς θα μπορούσε να τα θυμάται ο μαθητής.
Στην αναγνώρισή τους, Στη μελέτη αρχαίων κειμένων να μπορείς να βγάζεις ανεξάρτητο νόημα και όχι μέσω των συμφραζόμενων. Να μπορείς να καταλαβαίνεις τις αξίες της ζωής κ.τ.λ. που πρωτοειπώθηκαν.
Μα είναι πάρα πολύ χρονοβόρο και κουραστικό να διαβάζει κανείς ένα αρχαίο κείμενο. Θα μπορούσε να διαβάσει τη μετάφραση. Θα μου πεις, αλλιώς είναι το αυθεντικό κείμενο. Αλλά με πόσα πρέπει να τα βγάλουμε πέρα; Πέρασε ο καιρός της Αναγέννησης, οπότε η κοινωνική ελίτ είχε χρόνο να μελετά και να αθλείται και να περνά το χρόνο της στη φύση, και οπότε η γνώση δεν ήταν ακόμη τόσο διευρυμένη ώστε να είναι απαραίτητη η εξειδίκευση. Δε λέω να εξειδικευτούμε κάπου, και όλα τα άλλα να τα αφήσουμε στη μοίρα τους. Αλλά πρέπει σαφώς να δώσουμε περισσότερη βάση σε αυτό που θα εξειδικευτούμε. Και δεν είναι μόνο θέμα εργασιακής χρησιμότητας. Είναι και θέμα μάθησης. Δε μπορείς να τα μάθεις όλα στο ίδιο βάθος. Εδώ καλά-καλά της κατεύθυνσης τα μαθήματα δε τα μαθαίνουμε σε βάθος, και θα μάθουμε της γενικής; Είναι και θέμα ελευθερίας επιλογής.
Οι αξίες της ζωής, εξάλλου, βρίσκονται πολύ πιο συχνά σε μια φιλοσοφική κουβέντα ή σε ένα κείμενο στοχαστικό, παρά στην αρχαία γραμματική και το συντακτικό. Γι' αυτό θα έπρεπε να κάνουμε Φιλοσοφία. Αλλά βέβαια, αυτοί που διαμορφώνουν το εκπαιδευτικό σύστημα δε θέλουν ο κόσμος να αφυπνιστεί, γι' αυτό κάνουν τη Φιλοσοφία όσο πιο παπαγαλίστικη μπορούν, πετώντας όσους ορισμούς μπορούν και όσα κομμάτια με ερωτήσεις... ανάπτυξης (την κριτική μας ικανότητα θέλουμε να αναπτύξουμε, όχι να αναπτύσσουμε τις απόψεις των άλλων, είπαμε, να τις μελετήσουμε, όχι να τις μάθουμε απ' έξω), και την περιορίζουν μόνο στη Θεωρητική Κατεύθυνση. Κάνουμε, όμως, αρχαία, για να μας κάνουν να τα μπουχτίσουμε, να μπουχτίσουμε κατ' επέκταση τα θεωρητικά μαθήματα, και να μας απομακρύνουν από την καλλιέργεια της κριτικής μας ικανότητας. Αλλά εδώ μπαίνουμε σε άλλα χωράφια.
Δε θέλω να επαναλαμβάνομαι. Σου τόνισα πως η απόκτηση γνώσεων είναι έτσι κι αλλιώς ωφέλιμη. Αποτελεί έτσι κι αλλιώς διεύρυνση των οριζόντων. Τώρα αν εσύ δε θέλεις να το κατανοήσεις δεν μπορώ να σου πω κάτι άλλο. Τέλος, αν ενδιαφερόσουν για τα κείμενα του Σωκράτη, του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα θα μπορούσες να ζητήσεις τη βοήθεια του καθηγητή σου. Ενδεικτικά εμείς επισκεπτόμασταν τη βιβλιοθήκη του σχολείου.
Να μάθουμε δηλαδή και ιερογλυφικά για να διευρύνουμε τους πνευματικούς μας ορίζοντες;
Ναι, είναι ωφέλιμη. Αλλά μιλάς πολύ θεωρητικά. Δες το ζήτημα και από την πρακτική του πλευρά. Συμφωνώ πως πρέπει να κάνουμε όνειρα. Και συμφωνώ πως πρέπει να προσπαθούμε να επιτύχουμε το ιδανικό. Ωστόσο, αυτό ΔΕΝ το έχουμε και επομένως δεν μπορώ να υπεραμυνθώ της κατάστασης που επικρατεί τώρα.
Μμμ, δηλαδή από τη στιγμή που θα πηγαίνω σχολείο, έως τις 6-7 (για τη Β' Λυκείου μιλάω) θα διαβάζω, και μετά θα διαβάζω Σωκράτη, Πλάτωνα και Αριστοτέλη στα αρχαία; Λίγο δύσκολο. Κάνω, αντιθέτως, την Αντιγόνη. Δε την ολοκληρώνω. Επομένως δεν καταλαβαίνω και πολλά-πολλά. Ούτε καν στη μέση δε φτάσαμε, νομίζω.
Η βιβλιοθήκη του σχολείου φέτος ήταν κλειστή. Το περίφημο σύστημά μας ξαναχτύπησε. Άλλο θέμα κι αυτό, άσχετο, αλλά μιας που το ανέφερες... Έφυγε η βιβλιοθηκάριος, και δεν έστειλαν άλλη. Μια καθηγήτρια προθυμοποιήθηκε να λειτουργεί τη βιβλιοθήκη τα διαλείμματα, αλλά ο διευθυντής αρνήθηκε...
Η Χρονομηχανή δε νομίζω να χρησιμοποιείται ως διδακτικό μέσο ούτε στο ένα, ούτε στο άλλο μάθημα. Υποβιβάζοντας το ένα και εξιδανικεύοντας το άλλο απλά μεροληπτείς υπέρ του ενός, απορρίπτοντας το άλλο. Μόνο που το ένα συμπληρώνει το άλλο. Στόχος του ενός είναι η καλύτερη κατανόηση του άλλου. Μήπως έχεις πρόβλημα με τον καθηγητή των Αρχαίων σου;
Ναι, έχω πρόβλημα, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο δε μου αρέσει το μάθημα των αρχαίων, γιατί με την ίδια λογική, θα έπρεπε να μη μου αρέσει και η έκθεση και η λογοτεχνία.
Η χρονομηχανή σαφώς και δε χρησιμοποιείται ως διδακτικό μέσο, την έφερα απλώς ως μέσο για να εξηγήσω τη θέση μου.
Το ένα συμπληρώνει το άλλο...
Γιατί, λοιπόν, να μην επιστρέψουμε στην καθαρεύουσα... ; Δε βλέπω και μεγάλη διαφορά.
ναι ρε γαμωτο, πως εμαθες στο δημοτικο κανονες; παπαγαλιζοντας; μονο ετσι;
θα σου πρωτεινα να κανεις μια επισκεψη και στο θεμα, του αν ειναι οι μαθητες της θεωρητικης αδικημενοι ή οχι. εχουμε αναφερει επιχειρηματα για το κατα ποσο καποια μαθηματα που, φαινομενικα δεν προσφερουν κατι αμεσο στη καθημερινη μας ζωη, μπορει να βελτιωσουν την ποιοτητα της.
το συστημα δεν ειναι το πρεπον
Στο Δημοτικό δεν έμαθα σχεδόν τίποτα παπαγαλίζοντας, διότι διάβαζα αρκετά βιβλία και είχα μάθει εμπειρικά τις καταλήξεις των ρημάτων και την ορθογραφία πολλών λέξεων. Για τη Γλώσσα, πάντα. Αλλά όσα δεν ήξερα, έπρεπε να τα μάθω παπαγαλία. Αναφέρομαι στις καταλήξεις κ.λπ.
Θεωρώ πως και οι δύο κατευθύνσεις είναι αδικημένες, διότι καθεμία επιβαρύνεται με μαθήματα που δε της χρησιμεύουν στις Πανελλήνιες. Αν το σύστημα ήταν αλλιώς, θα άλλαζε το πράγμα, αλλά δεν είναι. Αν θέλουν να κάνουν κάτι, ας το κάνουν τουλάχιστον καλά, όχι μισές δουλειές. Αλλά τις μισές δουλειές θέλουν, για να κάνουν τις άλλες μισές τα φροντιστήρια και να διαιωνίζεται έτσι η ίδια κατάσταση...
