η δικτατορία πιεζόμενη απο παντού και χάνοντας τν υποστήριξη των αμερικανών, αναγκάστηκε να παραδώσει την εξουσία στον καραμανλή, κάνοντας ουσιαστικά μια φυγή.
το πολυτεχνείο λειτούργησε πιο πολύ σαν ένα σύμβολο, κάνοντας λανθασμένα τον κόσμο να πιστεύει οτι αυτό υπήρξε η κύρια αιτία πτώσης της χούντας. κάτι που είναι λάθος.
απο εδώ
https://www.stasi.gr/analiseisafieromata/2009-06-10-11-06-02/11-2009-06-19-19-20-16
Η πρωτοβουλία του Ιωαννίδη για νέο πραξικόπημα και σκλήρυνση του καθεστώτος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί παρά ως μια φυγή προς τα εμπρός σε μια στιγμή όπου καμιά από τις υπάρχουσες κοινωνικές δυνάμεις δεν ήταν σε θέση να επιβάλλει τη θέλησή της δεδομένου πως το μπλοκ εξουσίας, δεν καταφέρνει να εκπονήσει ένα σχέδιο ομαλής μετάβασης στον κοινοβουλευτισμό αλλά και οι λαϊκές δυνάμεις περιορίζονται στην αυθόρμητη άρνηση του καθεστώτος.
Έτσι, τόσο η έλλειψη πολιτικής υποστήριξης, όσο και η είσοδος στην Ελλάδα των συνεπειών της πετρελαϊκής κρίσης, θα οδηγήσουν τον Ιωαννίδη σε μια μορφή "εφόδου προς τα εμπρός", στην προσπάθειά του να εδραιώσει την εξουσία του στην Ελλάδα μέσω του πραξικοπήματος κατά του Μακαρίου. Πρόκειται για μία κίνηση που σε περίπτωση επιτυχίας της θα είχε σημαντικότατα πολιτικά, ιδεολογικά, στρατιωτικά, οικονομικά και εθνολογικά αποτελέσματα:
-Πολιτικά, γιατί μία ενδεχόμενη επέκταση των γεωγραφικών συνόρων της χώρας που θα συνοδευόταν με λύση του γόρδιου δεσμού του κυπριακού θα προσέδιδε στη χούντα, υπολόγιζε ο Ιωαννίδης, την πολυπόθητη λαϊκή υποστήριξη.
-Ιδεολογικά, γιατί επεκτεινόταν η ελληνική επικράτεια και μάλιστα σε βάρος του 'προαιώνιου" εχθρού της χώρας, της Τουρκίας
-Στρατιωτικά, γιατί ο έλεγχος του νησιού αποδίδει σημαντικά πλεονεκτήματα τόσο σε ότι αφορά την πρόσβαση στη Μ. Ανατολή, τη Β. Αφρική αλλά και στην ίδια την Τουρκία.
-Οικονομικά, γιατί η Κύπρος λόγω της θέσης της αποτελεί σημαντικότατο εμπορικό και χρηματιστηριακό κόμβο.
-Εθνολογικά, τέλος, γιατί η σχεδιαζόμενη ένωση Ελλάδας-Κύπρου τα επέφερε και την απορρόφηση των τουρκοκυπρίων από το ελληνικό κράτος.
Ωστόσο, ο Ιωαννίδης δρώντας κάτω από την πίεση που δημιουργούσε η εσωτερική κατάσταση δεν έλαβε υπόψη του μία σειρά από πολύ σημαντικούς παράγοντες:
α) Την αντίδραση των Τούρκων,
β) την αντίδραση των Αγγλων που δεν αντιτάχθηκαν στα σχέδια των Τούρκων για μονομερή επέμβαση με στόχο την "επαναφορά στη νομιμότητα"
γ) το ρόλο που θα επεδίωκαν να έχουν οι Αμερικάνοι, οι οποίοι από τη μία δεν επιθυμούσαν να δυσαρεστηθεί ένας τόσο σημαντικός σύμμαχός τους όπως η Τουρκία.
δ) την αντίδραση της διεθνούς κοινής γνώμης
ε) το δυσμενή συσχετισμό δύναμης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας
στ) την άρνηση των ελληνοκύπριων να αποδεχθούν τη βίαιη ανάμιξη των Ελλαδιτών στα κυπριακά πράγματα.
Η αδυναμία απάντησης στην Τουρκική εισβολή από την πλευρά του Στρατού, σήμανε και το τέλος της κυριαρχίας του μηχανισμού αυτού. Διότι από τη στιγμή που αδυνατούσε να επιτελέσει τη βασική αποστολή του, αυτόματα υπονομευόταν ο συνολικός ρόλος του. Ταυτόχρονα, η αναγκαστική προσφυγή στην επιστράτευση, επέτρεψε την αλλαγή της ισορροπίας δυνάμεων μέσα στο στρατιωτικό μηχανισμό. Κατά συνέπεια, δημιουργήθηκε η ανάγκη ανάδειξης ενός νέου πολιτικού κέντρου που να συμπυκνώνει την ενότητα της κρατικής εξουσίας και να εξασφαλίζει την αναπαραγωγή της. Αυτό δεν μπορούσε να είναι άλλο από τη συγκρότηση κοινοβουλευτικής κυβέρνησης. Η άρχουσα τάξη ήταν αναγκασμένη να αποδεχθεί το τέλος στ μετεμφυλιακών δομών άσκησης της εξουσίας, αντιλαμβανόμενη ότι δε μπορούσε πια να αποδέχεται το Στρατό ως τον κατ' εξοχήν πολιτικό της φορέα. Η σοβαρότητα της κατάστασης (κίνδυνος απώλειας εθνικού εδάφους, πλήρης αυτονόμηση της στρατιωτικής εξουσίας, όξυνση της διεθνούς οικονομικής κρίσης, ένταση των κοινωνικών αγώνων),κατέληγε αναγκαστικά προς μια αλλαγή του πολιτικού πλαισίου. Η στρατιωτική ηγεσία επιχείρησε την επίτευξη μίας συμβιβαστικής λύσης, (υιοθέτηση μίας επιτηρούμενης από το Στρατό κοινοβουλευτικής λύσης), πράγμα, όμως, που δεν αντιστοιχούσε στις δεδομένες ιστορικές συνθήκες, το 1974 δεν ήταν 1973. Η νέα μορφή διακυβέρνησης θα έπρεπε να έκανε έκδηλη την αίσθηση της διαφοράς με το προηγούμενο καθεστώς.
Η επιλογή του Κ. Καραμανλή ήταν η λύση η πιο αρμόζουσα για την αναπαραγωγή του συγκεκριμένου συστήματος κοινωνικών σχέσεων. Ο Καραμανλής εξέφραζε αυτό που επιτυχημένα έχει ονομαστεί τομή μέσα στη συνέχεια. Τομή γιατί ο ερχομός του Καραμανλή σηματοδοτούσε δομικές αλλαγές στο ελληνικό πολιτικό σύστημα: Κατάργηση τη Μοναρχίας, ακύρωση του ρόλου του Στρατού, νομιμοποίηση των αριστερών κομμάτων, οικονομικές παροχές στις κυριαρχούμενες τάξεις. Συνέχεια γιατί ο Κ. Καραμανλής όντας πρωθυπουργός από το 1955 μέχρι το 1963 είχε εκφράσει με επιτυχία τα γενικότερα συμφέροντα του αστικού κόσμου. Με την επιλογή Καραμανλή, ο οποίος διακρινόταν για τον αντικομμουνισμό του αλλά και για την αντιμοναρχική του στάση, διατηρείτο η σχέση ισορροπίας μεταξύ της συνιστώσας της "τομής" και της συνιστώσας της "συνέχειας", σε αντίθεση με την αρχικά προτεινόμενη λύση του λιγότερου συντηρητικού αστού πολιτικού Κανελλόπουλου όπου το βάρος έπεφτε στην πλευρά της "τομής", πράγμα που μπορεί να συναντούσε την ενεργό αντίδραση του πιο σκληροπυρηνικού τμήματος των στρατιωτικών. Ο Κ. Καραμανλής αποτελούσε την εγγύηση για μία ήπια και μετριοπαθή κοινοβουλευτική μεταρρύθμιση. Μια καινούρια ιστορική περίοδος ξεκινούσε ....