Τα βιβλία της μέσης εκπαίδευσης πήραν την κατιούσα από την δεκαετία του 1990 και μετά. Αν ψάξεις να δεις πώς ήταν ένα βιβλίο Μαθηματικών με το σύστημα των 13 μαθημάτων ή πιο πίσω, θα δεις μεγάλες διαφορές στην παρουσίαση ύλης αλλά και στον τύπο ασκήσεων. Η εκπαίδευση πήρε τον δρόμο της κοινωνίας που τη διαμόρφωσε. Η κοινωνία με τις πολιτικές επιλογές απλά απαξίωσε τη σημασία της μάθησης. Μην παίζουμε άλλο θέατρο μεταξύ μας. Δεν ήρθαμε χθες στην Ελλάδα. Τρώμε στη μάπα αυτή τη λογική από το 1980 τουλάχιστον! Η "κακή" Ευρώπη ήδη από τη δεκαετία του 1980 ξεκινούσε με formative μοντέλα εκπαίδευσης και εμείς ακόμη συζητάμε με την Κεραμιδαρέως αν η βάση του 10 θα πρέπει να είναι ή όχι κριτήριο εισαγωγής στα Πανεπιστήμια. Ή αν πλέον θα έχουμε μόνο Πανεπιστήμια και όχι ΤΕΙ!
Για την ιστορία μικρέ μου φίλε, μια φορά και έναν καιρό υπήρχε ένας οργανισμός ΟΕΔΒ που επί ημερών των κυβερνήσεων ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΠΑΣΟΚ (1990-2010) χρεωκόπησε! Η Άννα Διαμαντοπούλου λίγο πριν μπούμε στα μνημόνια ανακοίνωσε την διάλυσή του. Ο οργανισμός αυτός αν και για πολλές δεκαετίες από το 1960 αποτέλεσε μια πηγή σκέψης για τη μέση εκπαίδευση κατάντησε στα ύστερα χρόνια της ρεμούλας, μια κομματική δεξαμενή με λέκτορες και διδάκτορες που απλά έγραφαν με βάση τις εντολές που έπαιρναν από τις κομματικές ηγεσίες (ΟΛΜΕ, ΟΙΕΛΕ, ΠΑΣΚΕ, ΔΑΚΕ, ...). Ο οργανισμός ιδρύθηκε το 1937 αλλά τον πήρε η μπάλα των "εκσυγχρονιστών" και "ανανεωτικών". Στην Ελλάδα πάσχουμε από αρκετή ιδεοληψία εις βάρος της κοινωνικής προόδου.
Ένα βιβλίο που θεωρώ ότι είχε κάτι από την αίγλη των παλαιών σχολικών βιβλίων ήταν η Ευκλείδεια γεωμετρία που πλέον τη χρησιμοποιώ ως βιβλίο-πηγή για εκπαιδευτικά συστήματα άλλων χωρών που διδάσκω.
Το βιβλίο αυτό είχε επιμεληθεί από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Τομέας Μαθηματικών και τον ΟΕΔΒ. Η δουλειά σε αυτό το βιβλίο φαίνεται ακόμη και στα σχήματα στην εισαγωγή κάθε κεφαλαίου (π.χ. από την Ζωγραφική κλπ). Αξίζει να διαβάσετε λίγο την εισαγωγή του βιβλίου. Είναι ένα διαμάντι ιστορίας της σύγχρονης Γεωμετρίας από την εποχή των Βαβυλωνίων μέχρι την εποχή των Fractals.
Στον δυτικό κόσμο δεν υπάρχει βιβλίο Ευκλείδειος Γεωμετρία. Στο Γερμανικό σύστημα υπάρχει κεφάλαιο Επίπεδος Γεωμετρία και ένα ειδικό ξεχωριστό μάθημα Στοχαστικών για το επίπεδο ΙΙ που αντιστοιχεί σε ένα σχολικό μάθημα για τις Πιθανότητες, Στατιστική και Ανάλυση Δεδομένων με τη χρήση λογισμικού. Το μάθημα αυτό προσφέρεται υποχρεωτικά για τις εθνικές εξετάσεις της Γερμανίας (Abitur).
To βιβλίο αυτό καλύπτει τα κεφάλαια Ανάλυσης (Διαφορικός και Ολοκληρωτικός Λογισμός), Αναλυτικής Γεωμετρίας (Κωνικές τομές-Επίπεδο-Χώρος-Διανύσματα, Γραμμική Άλγεβρα, κλπ) και Στοχαστικών (Πιθανότητες-Στατιστική-Δεδομένα) σύμφωνα με την ύλη των Μαθηματικών της βαθμίδας 11-12 της Γερμανίας και Αυστρίας. Όπως βλέπετε είναι αρκετά κοντά στους "άδικα" ταλαιπωρημένους μαθητές της Ελλάδας και ίσως πιο δύσκολα με μεγαλύτερη ποικιλομορφία καθώς οι ασκήσεις συνδυάζονται από τομείς της Φυσικής, Οικονομίας, Στατιστικής και Γεω/Βιοεπιστήμες. Δεν εξετάζεται ποτέ ένα θεωρητικό θέμα σε Μαθηματικά για...τα Μαθηματικά. Η λογική είναι ότι όποιος θέλει να μάθει Μαθηματικά σε επίπεδο "λύσε την άσκηση με παραγώγους" μπορεί να το δει σε ετήσια βάση στο μάθημα ή διαγωνίσματα ή ακόμη και στο ανάλογο Τμήμα Μαθηματικών. Οι εθνικές εξετάσεις κανονικά εξετάζουν άλλες ικανότητες.
Έχεις ακούσει ποτέ τους δικούς μας "εθνοπατέρες της παιδείας" να πάρουν καμία ιδέα από καμία χώρα που δημιουργεί παιδεία μέσω της καινοτομίας;
Για να μην είμαστε 100% άδικοι, στη Γερμανία και Αυστρία στα κλασικά Λύκεια διδάσκονται πιο θεωρητικά προγράμματα σπουδών με έμφαση στα θεμέλια. Όσοι ενδιαφέρονται για πιο εφαρμοσμένα πράγματα, φοιτούν σε ειδικά σχολεία με πρόγραμμα πρακτικής σε εταιρίες, περισσότερες δεξιότητες σε γλώσσες και προγραμματισμούς κλπ. Σκέψου ότι έχουν μαθήματα Ηλεκτροτεχνίας, Μηχανικής Μάθησης, Μηχατρονικής, κλπ ακόμη και στο ειδικό Λύκειο για τους μαθητές που ενδιαφέρονται να σπουδάσουν Μηχανικοί σε Fachhochschule (FH) ή Universität (U) - Technische Universität (TU).
Όμως παντού μπορείς να βρεις πάντα ένα βοήθημα πιο καλογραμμένο από ένα σχολικό βιβλίο γιατί το σχολικό βιβλίο δεν είναι βοήθημα! Το βοήθημα συγγράφεται από μια ιδιωτική εταιρία, που για να βγάλει κέρδος, το πουλάει στην καλύτερη δυνατή μορφή. Η κρατική παροχή είναι απλά η ιδέα. Βέβαια στην Ελλάδα πάσχουμε λίγο στην οργάνωση και στο πως επεξεργαζόμαστε την κρατική παροχή. Σαν λαός δεν μας αρέσει το καλύτερο, δεν διεκδικούμε την ποιότητα. Αναλωνόμαστε σε μια ατέρμονη φαγωμάρα μεταξύ μας χάνοντας το παρόν ως βήμα για το αύριο.
