Αν μία συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο [α,β] και ισχύει f΄(α)f΄(β)<0 τότε υπάρχει τουλάχιστον ένα ξ ανήκει (α,β) τέτοιο ώστε f΄(ξ)=0
Η συνάρτηση f είναι συνεχής στο διάστημα [α,β] αφού είναι παραγωγίσιμη στο [α,β].
Αν f΄(α)>0 τότε f΄(β)<0.
Έχουμε lim(x->α){[f(x)-f(α)]/(x-α)}=f΄(α)>0. Άρα υπάρχει 0<δ<β-α τέτοιο ώστε για κάθε x ανήκει (α,α+δ) να ισχύει [f(x)-f(α)]/(x-α)>0 =>
=> f(x)>f(α). Επομένως η f δεν παρουσιάζει μέγιστο στο α.
Έχουμε lim(x->β){[f(x)-f(β)]/(x-β)]=f΄(β)<0. Άρα υπάρχει 0<ε<β-α τέτοιο ώστε για κάθε x ανήκει (β-ε,β) να ισχύει [f(x)-f(β)]/(x-β)<0 =>
=> f(x)>f(β). Επομένως η f δεν παρουσιάζει μέγιστο στο α.
Δεδομένου ότι η f είναι συνεχής στο διάστημα [α,β] τότε σύμφωνα με το θεώρημα ενδιαμέσων τιμών θα έχει σίγουρα μέγιστο στο διάστημα αυτό και αφού δεν το παρουσιάζει στα άκρα του διαστήματος θα το παρουσιάζει σε σημείο ξ στο διάστημα (α,β). Η συνάρτηση f είναι ορισμένη στο διάστημα [α,β], παραγωγίσιμη στο ξ ανήκει (α,β) και παρουσιάζει τοπικό μέγιστο στο (α,β). Επομένως σύμφωνα με το θεώρημα Fermat ισχύει f΄(ξ)=0.
Αν f΄(α)<0 τότε f΄(β)>0.
Έχουμε lim(x->α){[f(x)-f(α)]/(x-α)}=f΄(α)<0. Άρα υπάρχει 0<δ<β-α τέτοιο ώστε για κάθε x ανήκει (α,α+δ) να ισχύει [f(x)-f(α)]/(x-α)<0 =>
=> f(x)<f(α). Επομένως η f δεν παρουσιάζει ελάχιστο στο α.
Έχουμε lim(x->β){[f(x)-f(β)]/(x-β)]=f΄(β)>0. Άρα υπάρχει 0<ε<β-α τέτοιο ώστε για κάθε x ανήκει (β-ε,β) να ισχύει [f(x)-f(β)]/(x-β)>0 =>
=> f(x)<f(β). Επομένως η f δεν παρουσιάζει ελάχιστο στο β.
Δεδομένου ότι η f είναι συνεχής στο διάστημα [α,β] τότε σύμφωνα με το θεώρημα ενδιαμέσων τιμών θα έχει σίγουρα ελάχιστο στο διάστημα αυτό και αφού δεν το παρουσιάζει στα άκρα του διαστήματος θα το παρουσιάζει σε σημείο ξ στο διάστημα (α,β). Η συνάρτηση f είναι ορισμένη στο διάστημα [α,β], παραγωγίσιμη στο ξ ανήκει (α,β) και παρουσιάζει τοπικό ελάχιστο στο (α,β). Επομένως σύμφωνα με το θεώρημα Fermat ισχύει f΄(ξ)=0.
Άρα σε κάθε περίπτωση υπάρχει τουλάχιστον ένα ξ ανήκει (α,β) τέτοιο ώστε f΄(ξ)=0
ΥΓ: Η πρώτη παράγωγος f΄ ΔΕΝ απαιτείται να είναι συνεχής στο [α,β]
Αν μία συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο διάστημα [α,β] και ισχύει f΄(α) διάφορο f΄(β), τότε για κάθε αριθμό η μεταξύ των f΄(α) και f΄(β) υπάρχει τουλάχιστον ένα ξ ανήκει (α,β) τέτοιο ώστε f΄(ξ)=η (Θεώρημα Darboux)
Θεωρούμε την συνάρτηση g(x)=f(x)-ηx. Η συνάρτηση g είναι παραγωγίσιμη στο [α,β], αφού η f είναι παραγωγίσιμη στο [α,β], με πρώτη παράγωγο g΄(x)=f΄(x)-η.
Αν f΄(α)<f΄(β) τότε f΄(α)<η<f΄(β). Έχουμε g΄(α)=f΄(α)-η<0 και g΄(β)=f΄(β)-η>0, οπότε g΄(α)g΄(β)<0. Η συνάρτηση g είναι παραγωγίσιμη στο [α,β] και ισχύει g΄(α)g΄(β)<0. Επομένως υπάρχει τουλάχιστον ένα ξ ανήκει (α,β) τέτοιο ώστε g΄(ξ)=0 => f΄(ξ)=η.
Αν f΄(β)<f΄(α) τότε f΄(β)<η<f΄(α). Έχουμε g΄(α)=f΄(α)-η>0 και g΄(β)=f΄(β)-η<0, οπότε g΄(α)g΄(β)<0. Η συνάρτηση g είναι παραγωγίσιμη στο [α,β] και ισχύει g΄(α)g΄(β)<0. Επομένως υπάρχει τουλάχιστον ένα ξ ανήκει (α,β) τέτοιο ώστε g΄(ξ)=0 => f΄(ξ)=η.
Άρα σε κάθε περίπτωση υπάρχει τουλάχιστον ένα ξ ανήκει (α,β) τέτοιο ώστε f΄(ξ)=0
ΥΓ: Η πρώτη παράγωγος f΄ ΔΕΝ απαιτείται να είναι συνεχής στο [α,β]
Αν μία συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο διάστημα [α,β] και ισχύει f΄(x) διάφορο 0 για κάθε x ανήκει (α,β) τότε η f είναι γνησίως μονότονη στο [α,β]
Αν υπήρχαν x1,x2 με α<=x1<x2<=β τέτοια ώστε f΄(x1)<0<f΄(x2) τότε επειδή η f είναι παραγωγίσιμη στο [x1,x2] και ισχύει f΄(x1)f΄(x2)<0 θα υπήρχε τουλάχιστον ένα ξ στο διάστημα (x1,x2) τέτοιο ώστε f΄(ξ)=0, που είναι άτοπο. Άρα η πρώτη παράγωγος f΄ διατηρεί σταθερό πρόσημο στο (α,β).
Αν υπήρχαν x1,x2 με α<=x1<x2<=β τέτοια ώστε f΄(x2)<0<f΄(x1) τότε επειδή η f είναι παραγωγίσιμη στο [x1,x2] και ισχύει f΄(x1)f΄(x2)<0 θα υπήρχε τουλάχιστον ένα ξ στο διάστημα (x1,x2) τέτοιο ώστε f΄(ξ)=0, που είναι άτοπο. Άρα η πρώτη παράγωγος f΄ διατηρεί σταθερό πρόσημο στο (α,β).
Σε κάθε περίπτωση η πρώτη παράγωγος f΄ διατηρεί σταθερό πρόσημο στο (α,β) που σημαίνει ότι είναι γνησίως μονότονη στο [α,β].
ΥΓ: Η πρώτη παράγωγος f΄ ΔΕΝ απαιτείται να είναι συνεχής στο [α,β]