Εμβόλια HPV κατά του καρκίνου τραχήλου μήτρας
Εμμανουήλ Διακομανώλης
Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας
Πανεπιστημίου Αθηνών
Πρόεδρος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής
για τα Εμβόλια HPV στο Υπουργείο Υγείας
Στην Ελλάδα κυκλοφορούν σήμερα δύο εμβόλια εναντίον των ιών των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Το πρώτο που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2007 με το εμπορικό όνομα GARDASIL είναι ένα τετραδύναμο εμβόλιο έναντι των ιών HPV 16,18 που είναι οι κύριοι ογκογόνοι ιοί, υπεύθυνοι για το 70% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας και των ιών HPV 6,11 που είναι υπεύθυνοι για το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Το δεύτερο κυκλοφόρησε στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2007 με το εμπορικό όνομα CERVARIX. Το εμβόλιο αυτό είναι διδύναμο και προσφέρει προστασία έναντι των ογκογόνων ιών HPV 16 KAI 18.
Ηλικία εμβολιασμού
Το τετραδύναμο εμβόλιο GARDASIL προσφέρει προστασία έναντι των ιών HPV 6,11,16,18 και συνιστάται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΜΕΑ) για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για κορίτσια και αγόρια ηλικίας 9-15 ετών και γυναίκες 15-26 χρόνων αρνητικές στους τύπους αυτούς του ιού.
Το εμβόλιο CERVARIX συνιστάται από την ίδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για κορίτσια και γυναίκες ηλικίας 10-25 χρόνων.
Κορίτσια ηλικίας 9-15 χρόνων
Η ηλικία που συνιστάται ο εμβολιασμός είναι στην αρχή της εφηβείας πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητος των κοριτσιών.
Γυναίκες ηλικίας 15-26 χρόνων
Οι γυναίκες της ηλικιακής αυτής ομάδας, οι οποίες είναι πιθανότατα σεξουαλικά ενεργές, μπορούν να εμβολιάζονται γιατί δεν είναι απαραίτητο να έχουν ήδη μολυνθεί από τους τύπους HPV 6,11,16 και 18 από τους οποίους προστατεύει το εμβόλιο. Τα αποτελέσματα όμως του εμβολιασμού δεν θα είναι πιθανόν το ίδιο ικανοποιητικά στην περίπτωση που οι γυναίκες αυτές έχουν ήδη μολυνθεί από τους ιούς HPV 16,18 και τους HPV 6,11 που καλύπτει το εμβόλιο.
Εμβολιασμός μόνο γυναικών ή και ανδρών
Ο εμβολιασμός ανδρών δεν συστήνεται προς το παρόν, αν και υπάρχουν ενδείξεις καλών αποτελεσμάτων εμβολιασμού σε αγόρια ηλικίας 9-15 χρόνων. Οι πληροφορίες αυτές θεωρούνται ακόμη ελλιπείς και θα πρέπει να αναμένουμε περισσότερες πληροφορίες από κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα.
Διάρκεια προστασίας
Η διάρκεια προστασίας είναι άγνωστη, έχει όμως πιστοποιηθεί ότι το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό για περίοδο περίπου 5,5 χρόνων μέχρι σήμερα για τους ιούς HPV 16,18 για τους οποίους το εμβόλιο παρέχει προστασία. Δεν είναι γνωστό σε αυτή τη φάση αν χρειαστεί αναμνηστική δόση στο μέλλον και πότε.
Διασταυρούμενη προστασία
Εμβολιασμός εναντίον των ιών HPV 16,18 πιθανόν να προσφέρει προστασία έναντι και άλλων HPV ογκογόνων τύπων. Υπάρχουν ενδείξεις από Phase II επιστημονικές μελέτες και για τα δύο εμβόλια, που υποστηρίζουν αυτή την άποψη, αλλά θα πρέπει να αναμένουμε αποδείξεις από Phase III μελέτες που ακόμη δεν έχουν περατωθεί.
Παρακολούθηση των γυναικών μετά τον εμβολιασμό
Θεωρείται σημαντικό οι γυναίκες που έχουν εμβολιασθεί να ενταχθούν σε ένα σύστημα ελέγχου και παρακολούθησης γιατί το εμβόλιο δεν καλύπτει όλους τους ογκογόνους ιούς, επομένως οι γυναίκες αυτές κινδυνεύουν ακόμη να αναπτύξουν καρκίνο από άλλους ογκογόνους ιούς για τους οποίους δεν προσφέρεται προστασία. Για όλους αυτούς τους λόγους οι γυναίκες αυτές θα πρέπει να παρακολουθούνται και μετά τον εμβολιασμό.
Παρατήρηση
Στην Ελλάδα έχει εγκριθεί από το Υπουργείο Υγείας ο εμβολιασμός νέων κοριτσιών ηλικίας 10-13 ετών να ενταχθεί στο Εθνικό Σύστημα Εμβολιασμού.
