Καλημέρα και καλό ΣΚ.
Εγώ επειδή ακόμα είμαι προπτυχιακή φοιτήτρια και σχεδόν τελειώνω τις σπουδές μου και οδεύω προς το πτυχίο μου, δεν έχω τόσο μεγάλη εμπειρία στην διαδικασία της έρευνας, αλλά θα πω την δική μου γνώμη που έχω διαμορφώσει, με βάση όλα όσα έχω διαβάσει, ακούσει, συζητήσει και έχω δει κατά καιρούς. Αρχικά να ξεκινήσω ότι και το τμήμα μου ασχολείται κατά βάση σε μεγάλο βαθμό, με την έρευνα σε ότι έχει να κάνει σχέση με την διαχείριση, διάδοση, διακίνηση, έκδοση, διάθεση κλπ της έντυπης, ηλεκτρονικής ή οποιασδήποτε άλλης μορφής πληροφορίας σε οποιοδήποτε πληροφοριακό οργανισμό ή ακόμα και στο διαδίκτυο. Επίσης αντικείμενο έρευνας μας, είναι οποιαδήποτε ανθρωπιστικά κοινωνικά ακόμα και οικονομικά φαινόμενα, σε συνδυασμό με τον τρόπο που βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία, μπορούν να συμβάλλουν σε αυτά , με προγράμματα τα οποία αναπτύσσουν στο πλαίσιο της καθημερινής τους δραστηριότητας. Σημειώνω ότι το μεγαλύτερο μέρος των ερευνητών αλλά και της ερευνητικής δραστηριότητας που παράγεται σε μία χώρα, βρίσκεται στα ελληνικά πανεπιστήμια και στα ΤΕΙ της χώρας μας, και πιστεύω ότι οι περισσότεροι προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί φοιτητές, σίγουρα έχουν συμβουλευτεί έστω και μία φορά κάποια βιβλιοθήκη, αρχείο, μουσείο ακόμα ή έχουν αναζητήσει στα αποθετήρια (τα οποία τα διαχειρίζονται ως επί το πλείστον άνθρωποι από το τμήμα μου, ως επιστήμονες της πληροφορίας) είτε ακαδημαϊκών ιδρυμάτων είτε άλλων οργανισμών που παράγουν πληροφορία. Άλλωστε τόσο η γκρίζα βιβλιογραφία όσο και το έργο σημαντικών ερευνητικών κέντρων και άλλων υπηρεσιών είναι τεράστια, αν και πολλές φορές τίθεται και πολύ το θέμα της ανοιχτής και της κλειστής πρόσβασης και τα τελευταία χρόνια της χρυσής ανοιχτής πρόσβασης σε επιστημονικές πηγές και δημοσιεύσεις. Θέλω να καταλήξω με βάση αυτό το εισαγωγικό μου κομμάτι, ότι οι πληροφοριακοί οργανισμοί, είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με την έρευνα σε οποιαδήποτε αντικείμενο ο καθένας ενασχολείται στην ζωή του.
Το τμήμα μου λοιπόν ανήκει το νεοσύστατο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) στην Πανεπιστημιούπολη 1, πρώην ΤΕΙ Αθήνας. Όσα χρόνια φοιτώ στο τμήμα αυτό, αλλά και ευρύτερα στο συγκεκριμένο ΑΕΙ, διαπιστώνω ότι τα κονδύλια είναι όντως πολύ χαμηλά, η χρηματοδότηση ελλιπής και δυστυχώς κάθε χρόνο έχουμε ελλείψεις διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού αλλά και εξοπλισμού και δυστυχώς δεν υπάρχει και επαρκής μισθός στο προσωπικό που διδάσκει. Όσον αφορά τουλάχιστον το τμήμα μου είμαστε εάν θυμάμαι καλά με το ζόρι γύρω στους 8 μόνιμους (μέλη ΔΕΠ) ενώ το υπόλοιπο προσωπικό είναι έκτακτοι συνεργάτες με αποτέλεσμα πολλοί καθηγητές να έχουν πολλές ώρες μάθημα και σίγουρα να διδάσκουν παραπάνω κιόλας από 2 μαθήματα, οπότε καταλαβαίνετε τον φόρτο εργασίας των συγκεκριμένων ανθρώπων. Πιστεύω όμως, χωρίς να το λέω με απόλυτη βεβαιότητα, ότι πάνω κάτω, η κατάσταση στα περισσότερα εάν όχι σε όλα, τα ελληνικά πανεπιστήμια και ΤΕΙ είναι περίπου η ίδια και αντιμετωπίζουν ίδια ή και παρόμοια προβλήματα. Άλλωστε η οικονομική, η κοινωνική και ηθική κρίση δεν θα μπορούσε να αφήσει αναλλοίωτη την παιδεία και την τριτοβάθμια εκπαίδευση πιο συγκεκριμένα.
Πιστεύω πως η ερευνητική παραγωγή γενικά στα ελληνικά πανεπιστήμια και στα ΤΕΙ της Ελλάδος είναι σίγουρα αρκετά ικανοποιητική καθώς σύμφωνα με τα άρθρα που παρατέθηκαν υπάρχουν διακρίσεις και σημαντικές αξιολογήσεις αλλά σίγουρα δεν είναι θεωρώ σε επίπεδο όπως λογικά θα είναι αυτή των χωρών της Ε.Ε κατά μέσο όρο πάντα, καθώς δεν θυμάμαι σε ποια θέση βρίσκεται η Ελλάδα σε επίπεδο αξιολόγησης της έρευνας που παράγει. Εγώ ωστόσο για να χαρακτηρίσω την ερευνητική παραγωγή αρκετή, δεν λαμβάνω υπόψη μου μόνο το κριτήριο της ποσότητας αλλά και το κριτήριο της ποιότητας της κάθε ερευνητικής διαδικασίας, μα πάνω από όλα της ηθικής (πνευματικά δικαιώματα, αλλά και έρευνα ή ερευνητικά έργα, που πολλές φορές καταπατούν και ανθρώπινα δικαιώματα σαν αυτό της κλωνοποίησης λόγου χάρη).
Για να έρθω όμως στο "ζουμί" του θέματος εγώ θεωρώ ότι ο κυριότερος παράγοντας που επηρεάζει αρνητικά ή θετικά την έρευνα, είναι ο οικονομικός. Όσο πιο πολλά λεφτά διαθέτει το ίδρυμα, τόσο πιο "εύκολο" θα είναι να σε βοηθήσει και εσένα ώστε να κάνεις την έρευνά σου αφού πολλές φορές γίνονται διαγωνισμοί υποβολής προτάσεων έρευνας και περνάνε το πολύ
2-3 καλύτερες προτάσεις με βάση τον προϋπολογισμό νομίζω που απαιτείται. Αυτό δεν ξέρω βέβαια εάν σημαίνει πως μία πρόταση που μπορεί να είναι και η καλύτερη να μην "περάσει" λόγω πιθανού μεγάλου οικονομικού budget που να απαιτεί. Και μετά φυσικά ο ερευνητής στην περίπτωση αυτή θα χρειαστεί να ψάξει εξωτερικούς φορείς για αναζήτηση χρηματοδότησης και να έρθει σε συμφωνία μαζί τους. Ακόμα και πρόσβαση στις ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης, πέρα από τον εξοπλισμό και τον εξοπλισμό της έρευνας, τις μετακινήσεις στο εξωτερικό πχ ή σε άλλη μέρη της Ελλάδος που πολλές φορές τα έξοδα ο ερευνητής τα πληρώνει από την τσέπη του, είναι πενιχρή αφού πολλές φορές τα ακαδημαϊκά ιδρύματα αδυνατούν να καλύψουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις και συμφωνίες ώστε να μπορούν να διαθέσουν σε φοιτητές και ερευνητικές ελεύθερη ανοιχτή πρόσβαση σε επιστημονικές πηγές και εκδόσεις, με αποτέλεσμα να δίνουν πρόσβαση σε 3-4 το πολύ επιστημονικά περιοδικά.
Για να συνεχίσω λοιπόν τον συλλογισμό μου, που ξεκίνησα αναφέροντας για το τμήμα που φοιτώ αλλά και για το ΠΑΔΑ κάτι αντίστοιχο συμβαίνει όσο αφορά την πρόσβαση στην επιστημονική πληροφορία σε εμάς. Μετά το ίδρυμα, θέλει να ικανοποιήσει τις ανάγκες των φοιτητών, των καθηγητών, του εξοπλισμού, υγειονομικής περίθαλψης και σίτισης των φοιτητών ή της έρευνας; Όλα αυτά φυσικά απαιτούν τεράστιο κρατικό προϋπολογισμό που πρέπει να διατεθεί για την παιδεία και τα ελληνικά πανεπιστήμια που γνωρίζουμε ότι δεν γίνεται και έτσι τα αποθέματα των ελληνικών πανεπιστημίων είναι πενιχρά. Θέλω να πιστεύω όμως ότι μελλοντικά η κατάσταση θα φτιάξει και ο οικονομικός παράγοντας θα σταματήσει να είναι τόσο μεγάλος ανασταλτικός παράγοντας για την πραγματοποίηση έρευνας.
Δεύτερος παράγοντας είναι το πραγματικό ενδιαφέρον που υπάρχει και ο χρόνος που αφιερώνουν οι φοιτητές στην έρευνα. Θέματα λογοκλοπής, αντιγραφής και λοιπά, δεν νομίζω να τίθενται αφού αυτά από όσο ξέρω ακόμα και σε πτυχιακές εργασίες προπτυχιακού επιπέδου αφού υπάρχουν και τα αντίστοιχα προγράμματα για αυτούς τους σκοπούς. Μία αξιόλογη έρευνα σίγουρα πρέπει να είναι πρωτότυπη και να μην αποτελεί απλά παρασκεύασμα ή να είναι ελαφρώς τροποποιημένη από κάποια άλλη. Η ΤΠΕ και γενικά οι τεχνολογίες αλλά και όλα τα επιστημονικά πεδία θεωρώ ότι αυξάνονται, εξελίσσονται και με βάση αυτόν τον συλλογισμό νομίζω ότι και οι ίδιοι ερευνητές πρέπει να προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα και τις αλλαγές που επιφέρει η εκάστοτε κοινωνική περίοδος. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με δια βίου έρευνα πάνω σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο με βάση νέα δεδομένα, σύγκρισης αποτελεσμάτων έρευνας του τότε με το σήμερα κλπ κλπ που όλα αυτά θα έχουν ως απώτερο σκοπό την αναβάθμιση του ερευνητικού επιπέδου αλλά και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Εάν ο άνθρωπος αγαπάει την επιστήμη του, το αντικείμενό του, με το οποίο ασχολείται νομίζω ότι μπορεί να τα καταφέρει όλα αυτά. Ωστόσο πιστεύω ότι για να υλοποιηθούν όλα αυτά εκτός βέβαια από οικονομικό προϋπολογισμό που είναι πολύ σημαντικός παράγοντας απαιτείται και συνεργασία επιστημόνων, επιστημονική επικοινωνία(scholarly communication) που είναι ένας νέος κλάδος που διαμορφώνεται και πλέον και θα αναπτύσσεται στο μέλλον ώστε να γίνονται γνωστά τα αποτελέσματα ερευνών αλλά και η έρευνα αυτή καθαυτή και πάνω σε αυτά να οδηγούμαστε μελλοντικά σε έρευνες πιο εμπεριστατωμένες. Αυτοί οι 2 είναι για εμένα οι πιο σπουδαίοι παράγοντες. Ωστόσο μπορώ να πω ότι αρκετά επιστημονικά περιοδικά και εκδόσεις που έχουν πέσει στην αντίληψή μου, κατά την διάρκεια εκπόνησης εργασιών στο τμήμα μου αλλά και τώρα της πτυχιακής μου εργασίας, έχουν πολύ μεγάλο δείκτη απήχησης (impact factor) και πολύ σημαντικές αξιολογήσεις από άρθρα Ελλήνων ερευνητών ακαδημαϊκών και μη, κάτι που σίγουρα είναι πολύ σημαντικό, ακόμα και πτυχιακές εργασίες από το τμήμα μου και από άλλα τμήματα καταλήγουν αργότερα να γίνουν επιστημονικά άρθρα που χωρίς αμφιβολία αυτό αφήνει μία θετική πνοή αισιοδοξίας. Νομίζω πως πρέπει όλους του ερευνητές να μας απασχολήσουν ζητήματα της ανοιχτής επιστήμης, της ανοιχτής πρόσβασης και των ανοιχτών δεδομένων. Με λίγα λόγια βλέπετε ότι το ένα είναι συνδεόμενο με το άλλο σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Όπως και το τμήμα μου έτσι και τα υπόλοιπα τμήματα σίγουρα παράγουν σημαντικό και αξιόλογο ερευνητικό έργο αλλά θεωρώ πως αυτό είναι ναι νεμ ικανοποιητικό και σε πολύ καλό επίπεδο, και είμαι σίγουρη ότι εάν η χρηματοδότηση γίνει ακόμα καλύτερη και αυξηθεί το ενδιαφέρον των ερευνητών στο μέλλον σίγουρα θα αναβαθμίσουμε ακόμα περισσότερο και αυτό το κομμάτι στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Θεωρώ ότι κάθε επιστήμη είτε είναι ανθρωπιστική, υγείας, τεχνολογική μπορεί να παράγει έργο με διαφορετικό βαθμό και σε άλλο σημείο αρκεί βέβαια να υπάρχουν και οι ανάλογες προϋποθέσεις και τα βήματα ώστε να φτάσει σε αυτό το σημείο.
Όπως είπε και ο thanos713, μπορεί να υπάρχουν δικτυώσεις με άλλα πανεπιστήμια του εξωτερικού να συμβαδίζουν τα ΠΜΣ και τα διδακτορικά προγράμματα σπουδών και εκείνα του εξωτερικού που πιστεύω πως το κάθε τμήμα αυτό προσπαθεί να κάνει παρόλο τις δυσκολίες (τουλάχιστον το τμήμα μου, έχει κάνει τρομερή προσπάθεια σε αυτό) είναι αυτό που λέει για την μισθοδοσία τους και ότι τα έξοδα τα πληρώνουν οι ίδιοι, που υποτίθεται ότι αφού παράγεις έρευνα όλα αυτά έπρεπε να ήταν αυτονόητα. Και αυτό που αναφέρει ο panagiotis econ δυστυχώς σε ότι αφορά τους καθηγητές είναι μία αλήθεια και πολλοί λόγω αυτών κόβονται στις αξιολογήσεις ή μερικά τμήμα τους παίρνουν ως πιο "φθηνό" προσωπικό γιατί σίγουρα όσα πιο πολλά έχεις, τόσο πιο πολύ πρέπει και να σε πληρώνουν, αλλά που θα βρει το πανεπιστήμιο απόθεμα για να το κάνει αυτό; Πολλές έρευνες εξάλλου τις πληρώνουν οι ερευνητές από την τσέπη τους και μάλιστα 3 φορές (τον εξοπλισμό το δικό μας, πληρώνεις για εκδοθεί το άρθρο σου κλπ κλπ ).
Σε ότι αφορά την εκλαΐκευση από το κοινό που αναφέρει η Revekka της έρευνας νομίζω ώστε να γίνει αυτή πραγματικότητα πρέπει έρευνες να προωθηθούν σε συνέδρια ώστε να δει ο κόσμος και να γνωρίσει το έργο αυτό που προάγει ο κάθε ερευνητής σωστά; Φυσικά και αυτό νομίζω ότι απαιτεί και οικονομικό budget πόσο μάλλον για πρακτικά συνεδρίων αλλά και προσωπικό πραγματικό ενδιαφέρον για το αντικείμενο της έρευνας. Σίγουρα δεν κρίνεις έναν καθηγητή από τις δημοσιεύσεις μόνο και θα ήταν ανούσιο και πάνω σε αυτό, θα ήθελα να σταθώ στο θέμα Peer review που συζητούσαμε χθες στο μάθημα. Μπορεί ο αξιολογητής να σε ξέρει αλλά δεν τον ξέρεις εσύ, κάτι που είναι λίγο άδικο γιατί μπορεί να υπάρχει και διαφάνεια στην αξιολόγηση με αποτέλεσμα να περνάει μία μέτρια εργασία ενώ μία εξαιρετική όχι απλά επειδή δεν γουστάρει
o αξιολογητής ή ξέρει πχ τον ερευνητή αυτόν κλπ κλπ. Για αυτό πλέον αρχίζει και προσπαθεί να υλοποιηθεί η αξιολόγηση να γίνει αμφίρροπη ώστε να μην γνωρίζει ούτε ο αξιολογητής τον ερευνητή ή το αντίστροφο. Και φυσικά δεν πρέπει να συγχέουμε έναν διδακτορικό με έναν καθηγητή, δεν είναι ταυτόσημες έννοιες, δηλαδή δεν σημαίνει ότι ένας διδακτορικός θα γίνει και καθηγητής όπως πολλοί έχουν αυτήν την λαθεμένη εικόνα.
