Ναι — αυτό μπερδεύει πολύ κόσμο στα Λατινικά. Το κλειδί είναι να κοιτάς
τη φωνή της μετοχής, όχι μόνο τον χρόνο της.
Αν η μετοχή είναι
παρακείμενου (participium perfecti), στη μετατροπή σε δευτερεύουσα:
1. Αν είναι μετοχή παρακειμένου παθητικής φωνής → ρήμα παθητικό
Παράδειγμα:
Urbe capta, milites intraverunt.
= «Αφού
κυριεύτηκε η πόλη, οι στρατιώτες μπήκαν.»
Μετατροπή:
Cum urbs capta esset, milites intraverunt.
Το
capta είναι από
capio → PPP = «κυριευμένη / αφού κυριεύτηκε».
Άρα στη δευτερεύουσα βάζεις
παθητικό:
capta esset (= είχε κυριευτεί).
2. Αν αποδίδεται νοηματικά ενεργητικά (κυρίως σε αποθετικά) → ρήμα ενεργητικό
Εδώ είναι η παγίδα.
Στα αποθετικά το participium perfecti έχει
παθητική μορφή, αλλά
ενεργητική σημασία.
Παράδειγμα:
Locutus, discessit.
= «Αφού
μίλησε, έφυγε.»
Το
locutus είναι από το αποθετικό
loquor. Μορφολογικά μοιάζει παθητικό, αλλά σημαίνει ενεργητικά.
Μετατροπή:
Cum locutus esset ή συχνά νοηματικά:
Cum dixisset / cum locutus esset, discessit.
Δηλαδή σημασία:
«αφού μίλησε» → ενεργητικό.
Ο πιο εύκολος κανόνας:
Ρώτα τον εαυτό σου:
Η μετοχή σημαίνει "αφού έκανε κάτι" ή "αφού έπαθε κάτι";
- αφού έκανε κάτι → ενεργητικό
(locutus = αφού μίλησε)
- αφού έπαθε κάτι / του συνέβη κάτι → παθητικό
(capta = αφού κυριεύτηκε)
Μικρό σκονάκι
| Μετοχή | Από ποιο ρήμα | Σημασία | Στη μετατροπή |
|---|
| captus, -a, -um | capio | αφού κυριεύτηκε | παθητικό |
| interfectus | interficio | αφού σκοτώθηκε | παθητικό |
| laudatus | laudo | αφού επαινέθηκε | παθητικό |
| locutus | loquor (αποθετικό) | αφού μίλησε | ενεργητικό |
| profectus | proficiscor | αφού ξεκίνησε / έφυγε | ενεργητικό |
| secutus | sequor | αφού ακολούθησε | ενεργητικό |
