Για να ακριβολογούμε αυτό που εννοείται με τους όρους "επαγγελματικό" και "ερευνητικό" μεταπτυχιακό υπάρχει αρκετά χρόνια στο εξωτερικό και τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει προγράμματα ανάλογα από διάφορα τμήματα.
Το ερευνητικό μεταπτυχιακό καλείται "master of research - mres" και πρόκειται για ένα μεταπτυχιακό με ελάχιστα μαθήματα - κυρίως ομιλίες από προσκεκλημένους ομιλητές - και με επιλογή ενός καθηγητή να σε βάλει να εργαστείς στο εργαστήριό του. Αυτά τα μεταπτυχιακά είναι δωρεάν και η εισαγωγή σε αυτά γίνεται με εξετάσεις και βιογραφικό. Γιατί? γιατί απλά σε φιλοξενούν στο τμήμα τους και συνεισφέρεις στην έρευνα που ήδη διεξάγεται στο τμήμα τους, και ίσως να συνεχίσεις για διδακτορικό πληρώνοντάς τους επί της ουσίας σε έρευνα.
Τα υπόλοιπα, τα "κανονικά" μεταπτυχιακά καλούνται "master of science - msc" και βρίσκονται κάπου στη μέση, καθώς σου προσφέρουν μια εξειδίκευση σε κάποια κλάδο, με κανονικό πρόγραμμα σπουδών, με δυνατότητα έρευνας, χωρίς όμως να υπάρχει μια άμεση σύνδεση με την αγορά. Επομένως αυτά τα μεταπτυχιακά έχουν μια μέση κλιμάκωση στα δίδακτρά τους, στην ελλάδα περίπου 3000-5000
Από την άλλη υπάρχουν μεταπτυχιακά τα οποία σου προσφέρουν μια άμεση επαφή με την αγορά εργασίας και τα κάνεις όχι με σκοπό να μείνεις και να προσφέρεις ακαδημαϊκή έρευνα, αλλά να δουλέψεις σε ιδιωτικούς φορείς. Τέτοιο παράδειγμα είναι όσα ανήκουν στην κατηγορία "master of business administration - mba". Σε αυτά τα μεταπτυχιακά τα δίδακτρα μπορεί να είναι πάρα πολύ υψηλά, της τάξεως των 5000-12000 στην ελλάδα, γιατί πολύ απλά πληρώνεις την μελλοντική εργασία σου. Το ίδιο ισχύει και για μεταπτυχιακά που παρέχουν εξειδίκευση σε συγκεκριμένους κλάδους διευρύνοντας τα επαγγελματικά τους δικαιώματα (LLM - master of law, DDS - Doctor of Dental Surgery).
Αυτό συμβαίνει και στο εξωτερικό: ένα μεταπτυχιακό στη βιολογία ή τη χημεία στο imperial κοστίζει περίπου 10000-20000 λύρες, ενώ ένα mba στο LBS μπορεί να κοστίζει και 150.000 λύρες.
Το συμπέρασμα είναι δύο λαϊκές ρήσεις: Ό,τι δίνεις παίρνεις. Όλα είναι δούναι και λαβείν