Αποδελτιώνω από τον Πανηγυρικό τού Ισοκράτη: «...καὶ τὸ τῶν Ἑλλήνων ὄνομα πεποίηκεν μηκέτι τοῦ γένους, ἀλλὰ τῆς διανοίας δοκεῖν εἶναι, καὶ μᾶλλον Ἕλληνας καλεῖσθαι τοὺς τῆς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας ἢ τοὺς τῆς κοινῆς φύσεως μετέχοντας».
Πόσο παρεξηγημένος να είναι αυτός ο Ισοκράτης και πόσο πολύ να παρερμηνεύουν τα λόγια του όπως και όταν τους συμφέρει!
Και ακόμα πόσο αστείο είναι να επικαλούνται κάποιον –τον οποίον κατά βάθος ούτε εκτιμούν αλλά και ούτε έχουν μελετήσει σε βάθος- επειδή έχουν άγνοια του τί ήθελε πραγματικά να εκφράσει.
Μάλιστα, παρ’ότι δεν ήξερε το χάλι που έπεται έκανε μια πρόβλεψη λέγοντας << Όμως η φύση των λόγων είναι τέτοια, ώστε τα ίδια πράγματα με πολλούς τρόπους να μπορείς να τα αναπτύξεις, και τα σπουδαία σαν ασήμαντα να τα παρουσιάσεις και τα μικρά να μεγαλοποιήσεις...>>
Όμως,πάμε να δούμε κάποια γεγονότα και λίγο από το παρασκήνιο που οδήγησαν τον Ισοκράτη να εκφωνήσει αυτά που εξεφώνησε στον Πανηγυρικόν του.
1. Ο συγκεκριμένος λόγος εκφωνήθηκε περί το 380 π.Χ, στην 100η Ολυμπιάδα
με σκοπό να ενώσει όλους τους Έλληνες [Αθηναίους, Λακεδαιμονίους, Μυτιληναίους κλπ ( βλ. πόλεις-κράτη)] υπό την ηγεμονία -αρχικά- των <<συμπατριωτών>> του Αθηναίων,
με κοινό σκοπό την αντιμετώπιση των βαρβάρων (ἀλλ’ ἱκανὸν νομίσας ἆθλον ἔσεσθαί μοι τὴν δόξαν τὴν
ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ λόγου γενησομένην ἥκω συμβουλεύσων
περί τε τοῦ πολέμου τοῦ πρὸς τοὺς βαρβάρους καὶ τῆς ὁμονοίας τῆς πρὸς ἡμᾶς αὐτούς ).
Και γι’αυτό, θα δεις ότι προσπαθεί να αμβλύνει τις μικρές διαφορές μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών, υπενθυμίζοντάς τους ότι όλοι ανήκουν στο ίδιο γένος, το ελληνικό, τιμούν τα ίδια ήθη-έθιμα και μιλούν την ίδια γλώσσα. Και γι’αυτόν τον λόγο, ο εχθρός πρέπει να είναι κοινός και να μην αλληλοεξουδετερώνονται, σπαταλώντας δυνάμεις και χάνοντας άδικα ικανούς πολεμιστές.
Διότι, παρ’ότι είχαν περάσει σχεδόν 25 χρόνια από την λήξη του Πελοποννησιακού πολέμου όταν εκφωνήθηκε ο λόγος αυτός, φαίνεται πως η έχθρα μεταξύ των δεν είχε κατευναστεί.
Με λίγα λόγια μιλάει για την ανάγκη ενώσεως όλων των Ελλήνων υπό κοινές αξίες κατά οποιουδήποτε βαρβάρου γενικότερα και των Περσών ειδικότερα.
2. Τώρα που μάθαμε μερικά γεγονότα πάμε να αναλύσουμε το χωρίο που παρέθεσες για να καταλάβουμε τί πραγματικά είπε ο Ισοκράτης.
«...καὶ τὸ τῶν Ἑλλήνων ὄνομα πεποίηκεν μηκέτι τοῦ γένους, ἀλλὰ τῆς διανοίας δοκεῖν εἶναι, καὶ μᾶλλον Ἕλληνας καλεῖσθαι τοὺς τῆς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας ἢ τοὺς τῆς κοινῆς φύσεως μετέχοντας».
Το όνομα των Ελλήνων (Αθηναίων,Σπαρτιατών, Κερκυραίων,Κορινθίων κλπ.) (κατήντησε να) έχει γίνει
(πεποίηκε) όχι πλέον
(μηκέτι) (λόγω) της γενεάς, αλλά να θεωρούν ότι είναι
(δοκεῖν εἶναι) λόγω διανοίας και
περισσότερο να αποκαλούνται (από άλλους; από μόνοι τους; ) Έλληνες αυτοί που μετέχουν της (όποιας) παιδείας μας, παρά αυτοί που έχουν κοινή φύση (=όμαιμον, ομότροπον, ομόγλωσσον, ομόδοξον)!
Με λίγα λόγια κατακεραυνώνει την κατάντια αυτή, μήπως και καταφέρει να τους ενισχύσει το φυλετικό τους αίσθημα για να αφήσουν στην άκρη τις έχθρες τους και να ενωθούν κατά των πραγματικών εχθρών! Συνάμα βέβαια, εξαίρει -σκόπιμα- και την αττική μόρφωση, καθώς αρχικά ονειρευόταν εκστρατεία με επί κεφαλής τους Αθηναίους...
Και για να καταλάβεις πόσο ανίδεοι είναι αυτοί που επικαλούνται τον συγκεκριμένο ρήτορα για να προπαγανδίσουν, αγνοούν ότι ο ίδιος ο Ισοκράτης είναι αυτός που στον ίδιο ακριβώς λόγο μίλησε για την σημαντικότητα και τα δικαιώματα των αυτοχθόνων, για την σημασία της φυλετικής συγγένειας την οποία μας λέει ὀτι πρέπει να θυμούνται κάθε φορά που τιμούν και ακολουθούν τα έθιμά τους, την αφορμή που τον έκανε 10 χρόνια να ετοιμάζει αυτόν τον λόγο, η οποία δεν ήταν άλλη από το να ηγεμονεύουν οι Έλληνες κατά των βαρβάρων. Σε κάποιο σημείο μάλιστα αναφέρει αν δεν κάνω λάθος και << τούς βαρβάρους εἰλωτεύειν>>.
Επίσης, αναφορές που καταργούν αυτά, τα οποία ισχυρίζονται ότι εννοεί ο Ισοκράτης στον Πανηγυρικό, υπάρχουν και σε άλλα έργα του. Ένα πρόχειρο παράδειγμα στο οποίο είναι ακόμα περισσότερο λάβρος κατά των βαρβάρων είναι στο <<Περί αντιδόσεως>> που λέει ότι οι Έλληνες υπερέχουν των βαρβάρων όσο οι άνθρωποι από τα ζώα! Τις λοιπές γνώμες του Ισοκράτους -μερικές από τις οποίες παρέθεσα- γιατί δεν τις αναφέρουν;
Σωστός ο σκοπός. Το συγκεκριμένο μέσον, όμως, οι παρελάσεις, είναι κατά τη γνώμη σου το αποτελεσματικότερο για την επίτευξή του; Πολύ αμφιβάλλω.
Όχι. Όσο γίνονται για να δείξουν οι ανώριμοι και ανιστόρητοι τα σωματικά τους προσόντα (και δεν αναφέρομαι στην ρώμη τους) και οι <<ώριμοι>> για να προπαγανδίσουν τις όποιες σκοπιμότητες θα υπάρχουν παρατράγουδα.
Αλλά η ζημιά δεν διορθώνεται απλώς προσποιούμενος ότι δεν υπάρχει, αλλά ούτε και καταργώντας τον ίδιο τον θεσμό.
Αυτό που είπε κάποιος από πάνω ότι οι ημεδαποί ορισμένες φορές ξέρουν λιγότερα από τους αλλοδαπούς -φιλέλληνες ή μη- είναι
μέγιστη ντροπή για εμάς και όχι μέγιστη υπερηφάνεια για εκείνους! Αλλά αυτό δεν δίνει το δικαίωμα να παραποιούμε το νόημα και τον σκοπό των όποιων αναμνηστικών δρωμένων, που μας υπενθυμίζουν την ιστορία μας.
Τώρα όσον αφορά τα φυλετικά και τα dna που ανέφεραν κάποιοι, νομίζω πως ακόμη και αυτοί θα συμφωνούσαν πως δεν γίνεται να παρελαύνουν σε ελληνικές παρελάσεις μαντηλωμένες και σκουρόδερμοι. Δεν είπε κανείς πως δεν υπάρχουν επιμειξίες αλλά νομίζω ότι ένα τέτοιο θέαμα είναι κλαυσίγελως. Και αν με τους προαναφερθέντες ανωρίμους καταργείται η σοβαρότητα και ο σκοπός της επετείου με τους αλλοδαπούς μετέχοντες καταργείται ολόκληρος ο θεσμός!