Όλα τα λεφτά είναι η ροή του λόγου. Αν αναπτύξεις το θέμα με συγκροτημένη σκέψη και ορθά δομημένη σύνταξη, έχεις κερδίσει το παιχνίδι. Χωρίς τυμπανοκρουσίες. Εμένα ως αναγνώστη εν προκειμένω με κερδίζει ένας άρτια δομημένος λόγος και όχι μια σωρεία αρχαιοπρεπών λέξεων που στην τελική δεν έχουν να μου πουν τίποτα γιατί δεν τις χρησιμοποιώ - ακούω στην καθημερινότητά μου. Ας προτιμάμε οικείο λόγο. Δεν ξέρω αν έχεις διαβάσει φίλε tropical σύγγραμμα του Μπαμπινιώτη, χρησιμοποιεί τη νέα ελληνική διανθίζοντας το λόγο του με λόγιες μεν, μη αρχαϊζουσες λέξεις δε. Και μιλάμε για εξαιρετική έκφραση. Μην διαβάζεις Παπαδιαμάντη και Βιζυηνό προκειμένου να μιμηθείς την καθαρεύουσά τους γιατί η δική τους εποχή έχει παρέλθει. Διάβασε κείμενα της Ελένης Γλύκατζη - Αρβελέρ και θα δεις τι θα πει “ξέρω να μιλάω ελληνικά“. Γλώσσα υψίστου επιπέδου και υψηλής αισθητικής χωρίς την κουραστική αρχαιοπρέπεια της πάλαι ποτέ καθαρεύουσας.
Ο Μπαμπινιώτης είναι ο γλωσσολόγος του οποίου τα συγγράμματα, τα δοκίμια και τις συνεντεύξεις έχω διαβάσει περισσότερο από οποιουδήποτε άλλου επιστήμονα. Το λεξικό του είναι αυτό που μελετώ σε σταθερή βάση από τα τέλη του γυμνασίου και εντεύθεν. Μολονότι, όπως έχω προείπει, αρκετά εκ των όσων διαβάζω είναι γραμμένα σε αμιγή καθαρεύουσα (συμπεριλαμβανομένου του Παπαδιαμάντη και του Βιζυηνού που ανέφερες) ωστόσο δεν μπαίνω στη διαδικασία να μιμηθώ τη γλώσσα αυτή γιατί γνωρίζω καλά πως είναι μια ξύλινη γλώσσα. Για μένα προσωπικά θα ήταν αρκετά εύκολο να γράφω στην καθαρεύουσα εάν το ήθελα, όμως σε περίπτωση που έπραττα το το προρρηθέν ο λόγος μου θα ήταν αυτόχρημα επιτηδευμένος. Θεωρώ πως η πρακτική η οποία ακολουθώ είναι ακριβώς αυτή που μνημόνευσες κι εσύ, διανθίζω δηλαδή το λόγο μου με λόγιες λέξεις, το κάνω όμως σε σημείο ώστε να μου βγαίνει με φυσικότητα, χωρίς να αγγίζω τα όρια της επιτήδευσης. Κείμενα της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ έχω αναγνώσει επίσης αρκετά.
|Ωραία η ιστοριούλα αλλά κανείς δε πρόκειται να πιστέψει κάτι τέτοιο μόνο και μόνο επειδή το είπε ένας ή 15 (!!!!!) καθηγητές σου. Προσπάθησε να μας αποδείξεις λογικά πως όσα λενε οι καθηγητές ισχύουν.
Να το αποδείξω;! Τι αποδείξεις να προσκομίσω σε μία ιστοσελίδα ανταλλαγής απόψεων και ιδεών; Ο τρόπος που γράφω είναι νομίζω εμφανής από τις δημοσιεύσεις μου. Εάν εσύ τώρα κρίνεις ότι περιπίπτω σε βερμπαλισμούς, δε μπορώ με κάποιο τρόπο να σε πείσω για το αντίθετο.
Ποια η ουσία της γλώσσας;
Νομίζω πως η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι αυτονόητη. Η γλώσσα πλάστηκε για να καλύψει τις ανάγκες της επικοινωνίας και της συνεννόησης. Συνιστά δηλαδή έναν κώδικα επικοινωνίας ο οποίος βαθμηδόν εμπλουτίστηκε και εξελίχθηκε. Με τη λογική τη δική σου όλες οι λέξεις που μπορούν να αντικατασταθούν με άλλες απλούστερες δεν έχουν νόημα ύπαρξης.
Αυτό σε έχει ωθήσει στο άλλο άκρο. Στην προσπάθειά σου να "σώσεις τον γλωσσικό πλούτο" ανακαλείς εκλεπτυσμένες λέξεις όχι γιατι έχουν κάποιο ρόλο σε όλα όσα έχεις να πεις, αλλά επειδή τις λυπάσαι που μένουν στο περιθώριο.
Οι λέξεις σε ένα κείμενο δε στέκονται διακοσμητικές, έχουν ξεκάθαρο ρόλο.
Όχι, δεν έχει να κάνει με λύπηση! Με θαυμασμό έχει να κάνει. Ο περίτεχνος και ταυτόχρονα ουσιώδης λόγος με μαγεύει. Θυμάμαι τον εαυτό μου από μικρό παιδί να εντυπωσιάζεται με τη γλαφυρότητα του λόγου και την ευφράδεια ορισμένων ανθρώπων. Και από τότε είχα θέσει ως στόχο να κατορθώσω κι εγώ κάποτε να γίνω δεινός χειριστής της γλώσσας. Φυσικά αυτή ήταν μια δική μου φιλοδοξία. Από εκεί και πέρα ο καθένας έχει έφεση σε διαφορετικό τομέα, και έτσι διασφαλίζεται η συνοχή και η ευρυθμία της κοινωνίας που μας πλαισιώνει. Ασφαλώς δεν έχω καμία απαίτηση από τους άλλους να χρησιμοποιούν κι εκείνοι εκλεπτυσμένο λόγο.
Σαφώς και η κάθε λέξη έχει έναν ξεκάθαρο ρόλο και δεν στέκεται απλώς ως εγκαλλώπισμα μέσα στο περιβάλλον της πρότασης που είναι εντεταγμένη. Ουδόλως αντιλέγω σε αυτό. Εγώ όμως κάθε λέξη που χρησιμοποιώ ξέρω ήδη πώς χρησιμοποιείται και ως εκ τούτου διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο καθότι βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με τις υπόλοιπες. Επομένως έχει
ουσία. . Το τόνισα και στο προηγούμενο μήνυμά μου, αλλά θα το ξαναπώ και τώρα: Έχω την ακράδαντη πεποίθηση πως από το να μιλάει κανείς εκλεπτυσμένα αλλά
χωρίς ουσία είναι χίλιες φορές προτιμότερο να μιλάει
απλά και
σωστά.
Βέβαια δε πρέπει να οδηγούμαστε σε αυθαίρετα συμπεράσματα. Το να έχεις ένα καλό λεξιλόγιο είναι αναγκαίο αλλά σε καμία περίπτωση επαρκές για να μπορείς να πραγματοποιήσεις σύνθετες σκέψεις και συλλογιστικές πορείες.
Δεν είναι δικό μου συμπέρασμα αυτό που παρέθεσα. Είναι πόρισμα αποδεδειγμένο από την επιστήμη. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τους δίγλωσσους. Ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου συμβάλλει ουσιωδώς στην εύρυνση της σκέψεως. Δε λέω πως είναι η μόνη μέθοδος προκειμένου να διευρύνει κανείς τη σκέψη του, αλλά αναντίρρητα είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Ούτε και ισχυρίστηκα πως ο λεξιλογικός πλούτος επαρκεί για να οδηγείται κανείς σε παραγωγικές σκέψεις, στοχαστικούς συλλογισμούς ή γενικότερα ότι αποτελεί προϋπόθεση για να είναι κανείς οξυδερκής.
Βλέπεις τη γλώσσα ως αυτοσκοπό και όχι ως μέσο για επικοινωνία. Αν πραγματικά κάποιος νοιάζεται για το γλωσσικό επίπεδο των πολιτών, πρέπει να συνειδητοποιήσει το εξής: οι πολίτες ΔΕ θα χρησιμοποιούν πλούσιο λεξιλόγιο όσο δεν σκέφτονται λεπτές και σύνθετες έννοιες που θα τους ωθήσουν σε αυτό. Εγώ δε θέλω οι πολίτες να χρησιμοποιούν ωραίες λέξεις "για να σωθούν και να μη χαθούν από τους καθημερινούς διαλόγους" . Θέλω σκεπτομενους πολίτες που να έχουν ένα τέτοιο νοητικό επίπεδο ώστε να ΑΝΑΓΚΑΖΟΝΤΑΙ να χρησιμοποιουν αυτές τις λέξεις. Αλλιώς και οι λέξεις χάνουν το νόημά τους (χρησιμοποιούνται μόνο για να χρησιμοποιηθούν) και βρισκόμαστε στα όρια του βερμπαλισμού.
Η χρήση εκλεπτυσμένου λόγου δηλαδή υποσκάπτει τον βασικό σκοπό της γλώσσας, τουτέστιν την επικοινωνία; Δε ζω σε άλλο πλανήτη. Έχω συναίσθηση του γεγονότος ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών χρησιμοποιεί την απλούστερη λέξη που την εκάστοτε στιγμή σκέφτεται για να εκφράσει το καθετί. Εγώ ασφαλώς και θα ήθελα οι συμπολίτες μου να μεταχειρίζονται ένα πιο πλούσιο και εξευγενισμένο λεξιλόγιο, πρώτον γιατί είναι κομψό, καλαίσθητο και αποφεύγεται η μονοτονία κι έπειτα γιατί, όπως προανέφερα, συντείνει σαφώς στη διεύρυνση της σκέψης. Με τη λογική τη δική σου, αυτό το ωραίο και πλούσιο λεξιλόγιο πρέπει να χρησιμοποιείται μόνον όταν γίνονται επιστημονικές συζητήσεις, ειδεμή καταντά βερμπαλιστικό. Ξέρω βεβαίως πως η πρόταση που εισήγαγα προ ολίγου με το "θα ήθελα" δεν αποτελεί τίποτα παραπάνω από μια ουτοπία. Το λεξιλόγιο του μέσου πολίτη δεν πρόκειται ποτέ να εμπλουτιστεί, αλλά απεναντίας προϊόντος του χρόνου -δυστυχώς- θα υπεραπλουστεύεται ολοένα και περισσότερο καθώς φαίνεται με ακραία συνέπεια την ολική παραφθορά της γλώσσας. Σε αυτό το σημείο έχω να θέσω το ακόλουθο ερώτημα: Εγώ γιατί θα πρέπει να μαζικοποιηθώ και να πληρώ μεγαλώνοντας τα πρότυπα του μέσου πολίτη και να μη χαράξω τη δική μου, ανεξάρτητη πορεία;
Την έκθεση του συμμαθητή σου τη βαθμολόγησαν 2 φιλόλογοι. 'Οχι όλοι οι διορθωτές.
Συγγνώμη, η έκθεση είναι δηλαδή το μόνο μάθημα που καλείσαι να αναπτύξεις δικό σου κείμενο; Στην ιστορία, τη λογοτεχνία, το γνωστό κείμενο των αρχαίων ελληνικών δε λαμβάνεται υπ'όψιν ο τρόπος γραφής;
Υ.Γ. : Να ξέρεις πάντως ότι δεν σου "επιτίθεμαι", ούτε προσπαθώ να σε κατακρίνω με οποιονδήποτε τρόπο. Σου μιλάω πολύ φιλικά, ακριβώς όπως θα συζητούσα από κοντά με ένα φίλο μου. Το γεγονός ότι ενδεχομένως οι απόψεις μας επί του θέματος αφίστανται η μία της άλλης, δεν έχει καμία σχέση.
