Οι “Δαυίδ” του αθλητισμού
12 Κυριακή Αυγ 2012
Posted by
2310net in
αθλητισμος
Οι μάχες στον αθλητισμό έχουν μια δική τους μαγεία. Όταν συγκρούονται δύο ισχυροί αντίπαλοι περιμένεις να δεις έναν σκληρό αγώνα στον οποίο θα επιβεβαιώνεται η δύναμή τους. Όταν συγκρούεται ο ισχυρός με τον ανίσχυρο περιμένεις να δεις τον «μικρό» να αντιστέκεται, να παλεύει και να κερδίζει. Όλοι μας, λιγότερο ή περισσότερο έχουμε πανηγυρίσει με νίκες των «Δαυιδ» του αθλητισμού. Αυτό συμβαίνει σε κάθε άθλημα, σε κάθε διοργάνωση. Ανέκαθεν υποστηρίζω τον «αδύναμο». Άλλωστε στο ποδόσφαιρο ενώ οι άλλοι υποστηρίζουν την Βραζιλία ή την Αργεντινή εγώ δηλώνω οπαδός της Νιγηρίας!
Το ίδιο πράγμα και στους Ολυμπιακούς. Ξενερώνω αφάνταστα όταν παίρνει μετάλλιο αθλητής από τις ΗΠΑ ή την Κίνα και χαίρομαι όταν εμφανίζεται ένας Κουβανός να ανέβει στο βάθρο με την ταπεινότητα και το χαμόγελο του «αθλητικού επαναστάτη». Όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Δυστυχώς η βιομηχανία του αθλητισμού δεν αφήνει να εκδηλωθούν ούτε καν οι εθνικές αντιθέσεις. Αλλοιώνει ακόμα και την εθνικού τύπου κυριαρχία στα σπορ καθώς βλέπουμε ότι πολλές μικρές και φτωχές χώρες αναρριχώνται στις πρώτες θέσεις. Αυτό δεν θα ήταν καθόλου κακό. Αντίθετα θα ήταν εξαιρετικό, αν δεν αποτελούσε απόδειξη ότι, όπως και σε όλες τις κοινωνικές διαδικασίες έτσι και στα σπορ, ο εθνικός ανταγωνισμός δεν είναι τίποτα παραπάνω από την συγκάλυψη των μονοπωλιακών ανταγωνισμών.
Στην Ολυμπιάδα δεν συγκρούεται η Τζαμάικα με τις ΗΠΑ, αλλά οι χορηγοί του ενός με τους χορηγούς του άλλου.
Στον στίβο παραδοσιακά οι Αφρικανοί κερδίζουν τα μετάλλια στους δρόμους αντοχής. Αθλητές από τις ΗΠΑ, την Αγγλία, την Γερμανία βλέπουν την πλάτη αθλητών από την Αιθιοπία, την Κένυα, την Σομαλία. Σε συμβολικό επίπεδο αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει διαφήμιση για το περιεχόμενο των αγώνων: δεν μετράει από πού είσαι, δεν παίζει ρόλο η καταγωγή σου. Όμως ας μη γελιόμαστε. Οι αθλητές από τις φτωχές αφρικανικές χώρες δεν κερδίζουν επειδή, όπως θέλουμε να πιστεύουμε, είναι αναγκασμένοι να περπατάνε από το ένα χωριό στο άλλο για να πιούν νερό. Κερδίζουν επειδή προπονούνται σε χώρες αναπτυγμένης παραγωγής αθλητών, προετοιμάζονται κάτω από τις ιδανικότερες συνθήκες, λαμβάνουν μεγάλες χορηγίες και παίρνουν και τα ίδια αναβολικά που παίρνουν και οι συναθλητές τους από τις πλούσιες χώρες. Η εικόνα του φτωχού και τίμιου Αφρικανού που προπονείται ξυπόλητος και καταφέρνει να κερδίσει τους καλογυμνασμένους Αμερικάνους ίσως να εξυπηρετεί τις ανάγκες μιας συλλογικής φαντασίωσης που θέλει τον κόσμο να ταυτίζεται με τον «Δαυίδ», ίσως να έφτιαχνε ωραίο σενάριο για ταινία, αλλά απέχει πολύ από την πραγματικότητα.
Το ίδιο συμβαίνει και με το φαινόμενο της εποχής, τον Τζαμαϊκανό Γιουσάιν Μπολτ. Ένα παιδί που προέρχεται από μια πόλη της Τζαμάικα όπου δεν υπήρχε ρεύμα κατατροπώνει τους αντιπάλους του και τους βγάζει επιδεικτικά την γλώσσα. Και ξαφνικά σε λίγα χρόνια οι συμπατριώτες του σαρώνουν τα μετάλλια στους Ολυμπιακούς. Όμως ο Μπολτ δεν είναι πια το παιδί από την Τζαμάικα. Είναι η διαφημιστική πινακίδα των χορηγών του. Δεν είναι το παιδί που ζει στη φτώχια και στην εξαθλίωση. Είναι αυτός που πάνω του ποντάρει η Puma και όχι μόνο. Είναι αυτός που προπονείται στα καλύτερα στάδια, έχει τους καλύτερους προπονητές και βγάζει χρήματα που αντιστοιχούν στο…μισό ΑΕΠ της χώρας του. Η καταγωγή του δεν παίζει κανένα ρόλο. Ίσως ενισχύει ακόμα περισσότερο το brand name των εταιριών που τον σπονσοράρουν. Βελτιώνει την λεγόμενη «εταιρική κοινωνική ευθύνη» των εταιριών-χορηγών που δεν διστάζουν να βοηθήσουν ένα φτωχόπαιδο να φτάσει στην κορυφή.
Το γεγονός ότι εμφανίζονται αθλητές από μικρές χώρες και κατατροπώνουν τους μεγάλους αντιπάλους τους δεν σημαίνει τελικά νίκη του αδύνατου. Αυτές οι αντιθέσεις στο υψηλότερο επίπεδο του αθλητισμού έχουν οριστικά ξεπεραστεί. Μακάρι να μπορούσαμε να πανηγυρίζουμε για μια τίμια νίκη του αδύνατου έναντι του ισχυρού. Όμως τελικά το μόνο που διαφοροποιεί τους αθλητές είναι τα χρώματα της σημαίας που κουβαλάνε κάνοντας τον γύρο του θριάμβου. Σημαίες που, στο περιβάλλον του εμπορευματοποιημένου αθλητισμού, δεν έχουν καμία αξία.
