Μερικές σκέψεις για τις μαθητικές καταλήψεις σχολικών κτιρίων, από το blog μου
https://goo.gl/ux8Wq
Θέλω εδώ και κάποιες μέρες να γράψω για το θέμα των μαθητικών καταλήψεων σχολικών κτιρίων, ιδίως μετά από την είδηση για τον βανδαλισμό ενός κατειλημμένου σχολείου, το κόστος του οποίου αποτιμάται στα 100.000€.
Για αρχή, να πω ότι δεν είμαι κατά της αντίδρασης γενικότερα. Θεωρώ πως αν οι μαθητές νιώθουν ότι έχουν να αντιδράσουν σε κάτι, και είναι πολλοί αυτοί οι λόγοι ειδικά φέτος, το καλύτερο πράγμα που έχουν να κάνουν είναι να αντιδράσουν. Όχι όμως χωρίς να αναλαμβάνουν και κάποιες ευθύνες για την όποια αντίδραση. Όλα αυτά τα λέω λαμβάνοντας υπόψιν ότι οι αντιδράσεις των μαθητών υπάρχουν γιατί και οι ίδιοι οι μαθητές θέλουν καλύτερα σχολεία και όχι απλώς να χαβαλεδιάσουν για να χάσουν μάθημα, έτσι;
Αν θέλεις λοιπόν να βελτιώσεις κάτι, πρέπει να αγωνιστείς. Και για να αγωνιστείς πρέπει και εσύ, ο αγωνιστής, να θυσιάσεις κάτι. Ο απεργός δηλαδή πως θυσιάζει το μεροκάματό του; Έτσι και οι μαθητές θα πρέπει να θυσιάσουν κάτι. Θέλεις ρε μαθητή να αντιδράσεις; Κάνε αποχή, πάρε και τις απουσίες σου και αντέδρασε όσο θέλεις. Τι μου κάνεις κατάληψη;
Καταρχάς, όταν οι μαθητές ενός σχολείου αποφασίζουν να το καταλάβουν, είμαστε σίγουροι ότι πρόκειται για μια διαφανή διαδικασία; Γιατί εγώ στο σχολείο μου θυμάμαι 6-7 τσακαλάκια, που ήταν χωμένοι στα μέσα και στα έξω (ο νοών νοείτο) να ξεσηκώνουν άλλους 10-15 και αυτοί οι 20 να έρχονται και να μας απειλούν και να εκφοβίζουν για να ψηφίσουμε υπέρ της κατάληψης. Στην δε γενική συνέλευση (για τον νόμο Αρσένη, τότε) μας είπαν ένα κάρο μαλακίες που δεν έγιναν ποτέ από πλευράς της κυβέρνησης για να μας πείσουν να ψηφίσουμε και στο τέλος, σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι ψήφοι βγήκαν περισσότερες από τους μαθητές, όχι τους μαθητές που ψήφισαν, ΟΛΟΥΣ τους μαθητές του σχολείου. Αλλά ας πούμε ότι 10 περίπου χρόνια μετά τα πράγματα έχουν αλλάξει, και ότι αυτή η διαδικασία είναι μια πολιτισμένη, δημοκρατική διαδικασία.
Δεύτερον, όταν οι μαθητές αποφασίζουν κατάληψη, ξέρουν τι σημαίνει αυτό; Ξέρουν ότι κατάληψη είναι μια παράνομη πράξη, ξέρουν ότι αυτό σημαίνει ότι παίρνουν τον έλεγχο του κτιρίου στα χέρια τους και εμποδίζουν να χρησιμοποιηθεί το κτίριο για τον σκοπό για τον οποίο έχει χτιστεί (Καλά, το τελευταίο προφανώς και το ξέρουν); Νιώθουν άραγε την ευθύνη (όταν ψηφίζουν "ΝΑΙ" στην κατάληψη) να στηρίξουν την ψήφο τους με πράξεις, δηλαδή ρε φίλε, εφόσον ψήφισες κατάληψη, πρέπει -ηθικά, απέναντι σε όλους τους συμμαθητές σου- να το κάνεις κιόλας; Γιατί αν είναι να ψηφίζεις υπέρ της κατάληψης και να κοιμάσαι στο σπίτι σου (αυτό έγινε στο δικό μου σχολείο, είπαμε 10 χρόνια πριν, από την συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών), σόρρι κιόλας, αλλά έχεις σοβαρό πρόβλημα συνείδησης. Αλλά ας υποθέσω ότι 10 χρόνια μετά, οι μαθητές είναι πιο συνειδητοποιημένοι από την δική μου γενιά και η πλειοψηφία τους όντως καταλαμβάνει το κτίριο.
Τρίτον, όταν οι μαθητές αποφασίζουν κατάληψη, είναι σίγουροι ότι μπορούν να πάρουν την ευθύνη να προστατεύσουν το κτίριο στο οποίο περνούν 6 ώρες κάθε μέρα; Γιατί εγώ να δεχτώ ότι η κατάληψη γίνεται με αγνές προθέσεις, γιατί η Παιδεία μας είναι χάλια, αλλά πέρα από το γενικό αυτό πλαίσιο, κάθε σχολείο έχει και τα δικά του προβλήματα, έτσι; Οι μαθητές λοιπόν, που θέλουν να αντιδράσουν για να βελτιώσουν τόσο την Παιδεία, όσο και το ίδιο τους το σχολείο, είναι σίγουροι ότι μπορούν να προστατεύσουν το κτίριο; Και εγώ δεν θα πω ότι οι ίδιοι οι μαθητές θα προκαλέσουν φθορές στο σχολείο τους, γιατί δέχομαι τις προθέσεις τους, αλλά δεν ξέρουν από πριν ότι υπάρχει κίνδυνος να τους επισκεφθούν μπαχαλάκηδες και να τα σπάσουν όλα; Μπορούν να τους αντιμετωπίσουν; Γιατί δεν νοείται να θέλεις να βελτιώσεις κάτι, να το παίρνεις υπό τον έλεγχό σου και να μην μπορείς να το προστατεύσεις. Αν δεν μπορείς, άστο ρε μαθητή, χειρότερο θα γίνει.
Τέταρτον, τους γονείς τους τους ρώτησαν; Αν εξαιρέσουμε τους μαθητές των εσπερινών λυκείων, η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών είναι ανήλικοι, και ο λογαριασμός των πράξεών τους πάει πάντα στους γονείς. Τους γονείς τους λοιπόν τους ρώτησαν αν συναινούν σε αυτήν την πράξη; Γιατί το να κάνεις κάτι ξέροντας ότι θα πληρώσει κάποιος άλλος, είναι αν μη τι άλλο εντελώς ύπουλη συμπεριφορά.
Πέμπτον, έχουν αναρωτηθεί ποτέ αν θα μπορούσαν να κάνουν κάτι άλλο, πριν την κατάληψη; Γιατί κανονικά, εγώ ξέρω ότι η κατάληψη είναι το τελευταίο μέσο πίεσης. Πρώτα πιέζεις με πιο ήπιους τρόπους και μετά, αν δεν ικανοποιηθεί το αίτημα σου, πας στην κατάληψη. Μα θα μου πεις, σιγά μην ιδρώσει το αυτί του Υπουργού με τους ήπιους τρόπους. Ναι ρε φίλε, αλλά ΕΣΥ πως το ξέρεις αυτό; Δοκίμασες; Και να σου πω και το άλλο; Αν έφταναν 600 επιστολές διαμαρτυρίας (τόσες είναι οι καταλήψεις σχολείων αυτήν την στιγμή) στο Υπουργείο πριν 20 μέρες, νομίζεις θα πέρναγαν εντελώς απαρατήρητες, ειδικά αν όλες αυτές οι επιστολές είχαν ως αποδέκτες και τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης;
Έκτον, άντε και την έκαναν την κατάληψη, έχουν αντιληφθεί ότι η κοινή γνώμη είναι σημαντικό να πάρει το μέρος τους; Και για να γίνει αυτό, χρειάζονται σωστά αιτήματα, όχι γενικές και αόριστες μαλακίες ή ειδικότερες μπούρδες. Ενδεικτικά, αναφέρω μερικά αιτήματα που τα βρήκα μέσω Google:
"Να μην δοθούν τα έξοδα των σχολείων στους δήμους και να φύγουν από το κράτος" (λες και ο δήμος δεν είναι κράτος),
"Αλλαγή υπουργού παιδείας",
"Βάση του 10" (τι; να καταργηθεί; να εφαρμοστεί; Ούτε μια πρόταση δεν είναι αυτό),
"Μείωση ωρών αρχαίων" (και να μπει μάθημα greeklish θα έλεγα εγώ),
"Δημιουργία καπνιστηρίου στο σχολείο για τους μαθητές" (άσχετα αν το κάπνισμα απαγορεύεται κάτω των 18, και το σχολείο ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ως θεσμός να δημιουργήσει έναν χώρο στον οποίο να τελείται μια παράνομη πράξη),
"Φθηνότερες τιμές στο κυλικείο" (να παίρνεις από το σπίτι σου, πιο υγιεινό είναι),
"Μόνο οι καλοί καθηγητές να διδάσκουν τις κατευθύνσεις" (γιατί φυσικά υπάρχει μονάδα μέτρησης της καλής διδασκαλίας),
Όλα όσα αφορούν τα πανεπιστήμια επίσης είναι συνήθως και αιτήματα σχολικών καταλήψεων, τι άλλο θα δούνε τα μάτια μου,
"Να αυξηθεί στο 10% του ΑΕΠ η χρηματοδότηση για την παιδεία" (λες και ξέρουν οι μαθητές τι είναι ΑΕΠ και τι σημαίνει 10% του ΑΕΠ και τι σημαίνει κοινωνικά αυτό το αίτημα),
"Να διατηρηθεί η κατάσταση με τα μηχανογραφικά μετά τις εξετάσεις" (κάτσε ρε φίλε, το άλλαξαν αυτό για να διαμαρτυρηθείς; Χαζός είσαι

,
"Επαναπροσδιορισμός των δρομολογίων των μέσων μεταφοράς για να μην αναγκάζονται οι μαθητές να τρέξουν για να προλάβουν τα λεωφορεία" (να είσαι στην ώρα σου),
"Να μην υπάρχουν 5λεπτα διαλείμματα" (δεν λέγεται διάλειμμα, λέγεται αλλαγή αίθουσας και υπάρχει παιδαγωγικός λόγος για αυτό),
"Τεχνολογική εξέλιξη του σχολείου" (για αυτό, ας σπάσουμε τους παλιούς υπολογιστές να μας φέρουν καινούργιους),
"Καλύτερη αντιμετώπιση από ορισμένους καθηγητές" (να πας στην δευτεροβάθμια να διαμαρτυρηθείς, εκεί θα πιάσει και τόπο τουλάχιστον),
και πάει λέγοντας.
Φυσικά, ανάμεσα στα αιτήματα υπάρχουν και σωστά πράγματα, για να είμαστε δίκαιοι, αλλά και μόνο η ύπαρξη αρκετών γελοίων αιτημάτων δείχνει αφενός την επιπολαιότητα που οι ίδιοι οι μαθητές έχουν όσον αφορά την κατάληψη, αφετέρου φαίνεται ξεκάθαρα ότι αυτά τα γελοία αιτήματα είναι για να γεμίζουν την σελίδα.
Στα δικά μου χρόνια πάντως, στο δικό μου σχολείο, κάναμε κατάληψη για να χάσουμε μάθημα. Εύκολα, γρήγορα, χωρίς απουσίες, ύπνο μέχρι τις 2 το μεσημέρι. Αν είναι έτσι, ας μας το πουν οι μαθητές για να μην κουραζόμαστε. Αλλά φαντάζομαι ότι, όπως και εμείς τότε, δεν θα δεχτούν ούτε ότι οι καταλήψεις (οι περισσότερες, τουλάχιστον) είναι υποκινούμενες, ούτε ότι γίνονται για να χαθεί το μάθημα, ούτε για χαβαλέ. Θα κάνουν τα πάντα για να σε πείσουν ότι αγωνίζονται, όπως κι εμείς. Μόνο που ρε παιδιά, οι πράξεις δείχνουν περισσότερα από τα λόγια.
Και φυσικά, όλη αυτή η φαρσοκωμωδία τελειώνει με την εμφάνιση κανενός αστυνομικού ή εισαγγελέα, όταν καμιά φορά πιάνουν μερικούς καταληψίες και τους πάνε στο τμήμα για να περάσουν να τους παραλάβουν η μαμάκα και ο μπαμπάκας (γιατί είπαμε, σε αυτούς πάει ο λογαριασμός), τότε βλέπεις όλους αυτούς τους κουραδόμαγκες να κλαίνε με μύξες και να αναρωτιούνται αν άξιζε τον κόπο όλο αυτό.
Πάνω σε αυτό, καταλαβαίνω ότι είναι πολύ σκληρό για κάποιους να βλέπουν την αστυνομία στα σχολεία να συλλαμβάνει ανήλικους μαθητές, αλλά ρωτάω κι εγώ με την σειρά μου, αν οι ανήλικοι έχουν το ακαταλόγιστο, τόσο εντός όσο και εκτός σχολείου. Δηλαδή αν έρθει ένας 16χρονος και με μαχαιρώσει και με ληστέψει, πρέπει να μην τον πιάσει η αστυνομία; "Με τους μαθητές κάνεις διάλογο, όχι συλλήψεις", άκουσα μια γνώμη. Και συμφωνώ φυσικά, αλλά αν δεν πάει η αστυνομία στους ίδιους τους μαθητές θα πρέπει να πάει στους γονείς τους κατευθείαν, έτσι;
Παρακαλούνται όσοι είναι ή υπήρξαν μαθητές σε σχολεία που έχουν ή είχαν κατάληψη, να πουν την γνώμη τους και τις εμπειρίες τους. Προσοχή όμως, θα παρακαλούσα να μην βγούμε από το θέμα, το οποίο είναι καθαρά η κατάληψη σχολείου σαν μέσο πίεσης.