Η κατάντια της τριτοβάθμιας οφείλεται σε πάααρα πολλά στοιχεία.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ το πρώτο έτος στη σχολή μου. Μπαίναμε στην αρχή στο αμφιθέατρο για τελείως θεωρητικά μαθήματα (όχι βέβαια πως υπάρχουν και μη θεωρητικά σε μια φιλολογική σχολή) και οι φοιτητές ερχόταν και αρχίζαν το μπουρου μπούρου. Ερχόταν δηλαδή μόνο και μόνο για να δώσουν το παρόν, ενώ δεν έπαιρναν απουσία, και συζητούσαν για να περάσει η ώρα...Όπως ακριβώς στο σχολείο, που πηγαίνεις για να μην πάρεις απουσία και συζητάς για να περάσει η ώρα σου, γιατί τη μάθηση θα την πάρεις είτε από αλλού (φροντιστήριο) είτε από σκονάκια.
Και φώναζαν οι καθηγητές "μην έρχεστε μόνο για να γεμίζετε τα αμφιθέατρα αν δεν πρόκειται να παρακολουθείτε σοβαρά τη διάλεξη".
Και το παρατηρούσα πάντα με τους πρωτοετείς αυτό, την απαξίωση των μαθημάτων. Γιατί, όπως είναι φυσικό, μετά από λίγο καιρό το αμφιθέατρο ηταν σχεδόν άδειο!
Δυστυχώς, τα παραδείγματα λαμπρών καθηγητών στη σχολή που σε έκαναν να ψάχνεσαι για το μάθημα ήταν λίγα. Και ο τρόπος που το έκαναν δεν σήκωνε να δώσεις την εργασία σου έξω.
Παράδειγμα 1: Μάθημα " Η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας" (και παρομοίως η χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία). Η παράδοση των μαθημάτων απαιτούσε τη συμμετοχή σου, να πεις την άποψή σου. Σε κάθε μάθημα ομάδα φοιτητών έπρεπε να παρουσιάζει την εργασία της, με powerpoint, και να τεκμηριώνει συνεχώς όσα έχει γράψει. Οι εργασίες αυτές ήταν σπάνια βιβλιογραφικές, συνηθως απαιτούσαν τη δημιουργική σκέψη του φοιτητή (π.χ. πώς θα έφτιαχνες ένα blog ως καθηγητής και γιατί

. Ακόμα και έτσι...δεν παρακολουθούσαν όλοι το μάθημα, καμια 20αριά άτομα μόνο. οι εξετάσεις ήταν με ανοιχτές σημειώσεις, γιατί απλά δεν έπρεπε να ξέρεις κάτι παπαγαλία αλλά να έχεις την κριτική και δημιουργική ικανότητα να λύσεις ένα πραγματικό πρόβλημα στηριζόμενος στις γνώσεις σου. Αν δεν είχες παρακολουθήσει, σίγουρα θα έγραφες ό,τι να'ναι. Α, και οι παρουσιάσεις στο μάθημα=εργασίες ήταν μπόνους +2 μονάδες, όχι τρελό κίνητρο.
Παράδειγμα 2: Μάθημα "Γλώσσα και φύλο". Η καθηγήτρια ανέθετε σε όλους του φοιτητές σε ομάδες των 5 να γράψουν μια εργασία. Η εργασία αυτή ήταν κριτική παρουσίαση ενός άρθρου της αρεσκείας. Για να κάνεις την κριτική παρουσίαση έπρεπε να έχεις κατανοήσει καλά το άρθρο αλλά να γνωρίζεις και όσα λέγονται στο μάθημα ή στο βιβλίο ώστε να κάνεις μια βάσιμη κριτική. Η εξέταση στο μάθημα ήταν προφορική, πήγαινε όλη η ομάδα στο γραφείο της καθηγήτριας. Σε ρωτούσε πώς έκανες την εργασία, πώς τη γράψατε, βιβλιογραφία και τέτοια. Δεν υπήρχε περίπτωση να τη δώσεις έξω να στην κάνουν. Τελικός βαθμός: εργασία + προφορική εξέταση.
Παράδειγμα 3(και καλύτερο): Μεταπτυχιακά μαθήματα εφαρμοσμένης γλωσσολογίας. Δεν ξέρω πώς συνηθίζουν να γίνονται τα μεταπτυχιακά μαθήματα σε άλλες σχολές, αλλά σε εμάς είναι πραγματικά σεμιναριακού τύπου και απαιτούν συνεχώς την κριτική σου ικανότητα και δημιουργικότητα. Ο καθηγητής απαιτεί από εσένα να διαβάζεις 2-3 άρθρα (συγκεκριμένα) κάθε φορά που έχετε μάθημα. Το ένα από αυτά θα το παρουσιάσεις, με κριτική συνειδητότητα παντα, και τα άλλα δύο θα πρέπει να τα γνωρίζεις αρκετά ώστε να μπορείς να συζητήσεις για αυτά. Στο τέλος του εξαμήνου πολλές φορές ζητάει να γίνει μια βιβλιογραφική ανασκόπηση όλων των άρθρων που διαβάσαμε. Αυτό μόνο όσοι το έχουν παρακολουθήσει μπορούν να το κάνουν, γιατί βασίζεται και σε όσα έχουν ειπωθεί και στο μάθημα. Άρα αποκλείεται αυτή η εργασία να γίνει από άλλον. Ζητάει όμως και μια εργασία ερευνητικού περιεχομένου, στην οποία ερευνείς ένα τελείως δικό σου ζήτημα (είτε case studies ατόμων, διδασκαλίας κ.ο.κ.). Πιστέψτε με, δεν υπάρχει περίπτωση να την κάνεις αν δεν έχει παρακολουθήσει, δεν έχεις διαβάσει όλα τα άρθρα και τα βιβλία, δεν έχεις κριτική συνείδηση, δημιουργικότητα κ.ο.κ.
Ορίστε λοιπόν μερικές λύσεις για να μην πηγαίνουν οι φοιτητές στις "έτοιμες" εργασίες. Αλλά πόσοι καθηγητές μπαίνουν στον κόπο για κάτι τόσο δημιουργικό;;;;