Ας τους εκπαιδεύσουν εκείνοι τότε.
Το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να μορφώνει συνολικά τους ανθρώπους, όχι να τους χώνει μέσα στον εγκέφαλο εκατοντάδες συγκεκριμένες πληροφορίες για να είναι έτοιμοι να παράξουν χρήμα σε εκείνους με μηδενικό κόπο εκ μέρους τους.
Τελειώνουν το λύκειο και δεν ξέρουν βασικά μαθηματικά.
Δεν ξέρουν βασική φυσική. Δεν ξέρουν βασική χημεία. Δεν ξέρουν βασική ιστορία και γλώσσα και η λίστα είναι πολύ μακρά με το χειρότερο απο όλα οτι δεν ξέρουν καν βασικούς τρόπους πολλά απο αυτά τα παιδιά.
Επειδή έχω τύχει σε ομιλία στελεχών αγοράς και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από την κοινότητα Alumni Μαθηματικού στο εξωτερικό διαπίστωσα ότι και εκεί λένε τα ίδια λόγια να αγαπιόμαστε μέχρι να γίνει το διάλεμμα για τον μπουφέ με τους χυμούς, τα μπισκότα και τα σοκολατάκια. Χλιαρές ομιλίες επιτυχημένων στελεχών που για να τσιμπήσει το ακροατήριο εμφανίζονται ότι ξεκίνησαν με διδακτορικό στην θεωρητική άλγεβρα και ... κατέληξαν τομεάρχες στον έλεγχο πιστωτικού κινδύνου! Μάλιστα είναι τόση ασχετοσύνη τους που δεν ξέρουν γιατί ακριβώς μιλάνε αλλά σημασία έχει ότι καυλώνουν να μιλάνε για νέες τεχνολογίες και ΑΙ. Πάντα ψάχνουν για ταλέντα για να τους ... βγάλουν λαγό από την τρύπα.
Εν τω μεταξύ έδιναν μεγάλη σημασία να τονίσουν ότι στην ομάδα εργασίας τους έχουν πολυμορφικό προσωπικό, με πτυχίο ακόμη και Ιστορία της Τέχνης που να ασχολείται με επιτόκια, ή υποστηρίζουν και την diversity κουλτούρα ως προς την σεξουαλική και τη φυλετική ποικιλία.
Θυμάμαι κάποιοι φοιτητές όπως και ο εκπρόσωπός μας στην φοιτητική ένωση έκανε κάτι ερωτήσεις σχετικά με την "γέφυρα" από την ορκωμοσία στην πρώτη θέση εργασίας και απάντηση δεν πήρε. Μάλιστα το στέλεχος κάπως ένιωσε αμήχανα με την ερώτηση και ειρωνεύτηκε την απάντηση. Δεν κατάλαβε ακριβώς το νόημα της ερώτησης. Αντιθέτως συνέχισε την απάντησή του σε αυτό που λένε σε τέτοιες ομιλίες για τις αόριστες προοπτικές των Μαθηματικών σε θέματα χρηματοπιστωτικού κινδύνου. Μάλιστα ο δεύτερος ομιλητής ήθελε να μας πείσει ότι με ένα μάθημα Οικονομικής Ανάλυσης που πήρε ως μάθημα από άλλο Τμήμα (γίνεται αυτό στο εξωτερικό με την ελευθερία να καλύψεις έως 6-10 πιστωτικές μονάδες*) θεωρήθηκε επαρκής για τον κόσμο του Business and Financial Analytics. Εννοείται ότι τα γραφήματα που μας έδειξαν από στοχαστική κίνηση Brown και άλλα θέματα από modified models σε Εxcel ήταν έτοιμα από την wikipedia. Oύτε καν ασχολήθηκαν να μας δείξουν ένα παράδειγμα από την εταιρία τους έστω και με λίγα στοιχεία (αν ήθελαν να καλύψουν τα προσωπικά δεδομένα). Οι εταιρίες τους χρησιμοποιούσαν το απλό Google office (σε σχεδιασμό διαφάνειας) αλλά ζητούσαν προσωπικό που να ξέρει AML.
Στο τέλος μίλησαν άνθρωποι από το Τμήμα πρόσληψης εταιριών που συνεργάζονται με αυτές τις εταιρίες των ομιλητών για την επιλογή νέου δυναμικού και τόνιζαν ότι τα Πανεπιστήμια ακόμη και στην Ευρώπη σε βασικές επιστήμες ενώ αναγνωρίζουν ότι έχουν μεγάλη βαρύτητα για την οικονομία (φτάσαμε να περιμένουμε από την κάθε ψωνισμένη manager Jane να δίνει εύσημα ...στον Gauss), εντούτοις αναλώνονται τα προγράμματα σπουδών σε πράγματα όχι ακριβώς σε αυτό που θέλει η αγορά αλλά ούτε και αυτοί έδωσαν ακριβώς λεπτομέρειες τι είναι αυτό που θέλει η αγορά επιμένοντας απλά να λένε για soft skills, ότι θα πρέπει το βιογραφικό να δείχνει
εταιρική εμπειρία ακόμη και στους αποφοίτους. Στο τέλος κάτι παιδιά από το μεταπτυχιακό μου (ντόπιοι) πήραν το λόγο και είπαν ευγενικά ότι ένιωθαν πως άκουγαν αντιφατικές απαντήσεις και επειδή πήγε αυτό να χαλάσει την ατμόσφαιρα, κάτι ερευνητικοί συνεργάτες που συντόνιζαν την ομιλία απλά έριξαν τις ευχαριστίες για να κλείσει όμορφα.
Συμπερασματικά, ζούμε σε μια παράξενη εποχή. Δυστυχώς δεν υπάρχει καμία συνταγή επιτυχίας ή ότι αν σπουδάσει κάποιος κάτι θα βρει δουλειά εκτός και αν μιλάμε για ειδικά επαγγέλματα που έχουν ειδικό προφίλ (π.χ. σώματα ασφαλείας, τεχνικές υπηρεσίες του δήμου - συλλογή σκουπιδιών). Οτιδήποτε άλλο θέλει τύχη, κατάλληλες συγκυρίες, να υπάρχει και η ανάλογη ταύτιση προσωπικότητας με το αντικείμενο σπουδών. Για παράδειγμα βλέπεις κάποιους ότι δεν το έχουν με την δικηγορία σαν επάγγελμα, ας σπούδασαν νομική. Εννοείται ότι κανείς δεν ασχολείται με τα ουσιώδη ζητήματα όπως την στοιχειώδη εκπαίδευση γιατί απλά βολεύει όλους να υπάρχει αυτός ο χυλός και το χάος. Οι νεότερες γενιές θα ζούν σε μια δική τους πραγματικότητα, έντονης ανεργίας, αστοχίας κατεύθυνσης, σπουδές χωρίς στόχο ή σκοπό, και κάποιοι την ίδια στιγμή θα ζουν με την ανεπάρκεια των πρώτων (το σημείο αντίφασης).
Η κοινωνία θα προχωράει έτσι. Μην ψάχνεις για ουτοπικές κοινωνικές λύσεις. Γιατί απλά δεν υπάρχει κοινωνικό όραμα. Εσύ μπορεί να θες την πρόοδο αλλά ο γείτονάς σου να είναι αποτυχημένο ρεμάλι με την δική του κοσμοθεωρία ζωής.
Δεν τους κάνουν, ειδικά για entry level θέσεις.
Τα προγράμματα σπουδών, πληροφορικής για παράδειγμα, είναι όντως απαρχαιωμένα και δεν έχουν σχετίζονται με αυτά που θέλει η αγορά εργασίας. Αυτά ξέρει ο καθηγητής, αυτά έμαθε πριν 25 χρόνια, αυτά διδάσκει. Δεν κάθεται να μάθει νέες τεχνολογίες για να διδάξει, σιγά που θα ξεβολευτούν.
Μακάρι να ήξεραν τι τους κάνει.
Βασικά και εσύ σαν φιλόλογος δεν έχεις ακριβώς άποψη για την πληροφορική αλλά τελοσπάντων. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Οι βασικές επιστήμες και θεωρίες δεν έχουν πιστοποιητικό αναβάθμισης όπως αυτά τα κωλόχαρτα που χορηγούν διάφορες εταιρίες για να μάθεις skills επειδή κάποιοι ζουν από τη διδασκαλία αυτών των δεξιοτήτων.
Απλά υπάρχει μια σκόπιμη ασάφεια και ίδιο μοτίβο απαντήσεων περί απαρχαιωμένων σπουδών κτλ γιατί βολεύει το σύστημα να συντηρείται με αναλώσιμα στελέχη. Η πρόσληψη και η απόλυση είναι κάτι που αποφέρει έσοδα σε μια σειρά από δουλειές γύρω από την εταιρία που ζουν με την ζωή του κάθε στελέχους (σπίτια, εστιατόρια, ξενοδοχεία, εταιρίες αυτοκινήτων κτλ) που μετακινείται από πόλη σε πόλη ή χώρα σε χώρα. Η μόχλευση του δυναμικού απλά φέρνει νέο κόσμο και άρα νέα έσοδα. Επομένως για να μπορούν να διευκολύνουν αυτή τη μόχλευση και να κρατάνε κόσμο έξω από την αγορά περιστασιακά, επειδή όλες οι κυβερνήσεις επενδύουν στα κοινωνικά προγράμματα ανεργίας (σαν μέρος πολιτικής ψήφων) συνδημιουργούν μια τεχνητή κρίση ενώ στην πράξη τίποτα από αυτά δεν είναι απαραίτητα για να σταθεί μια εταιρία. Αλλά θα μου πεις, όταν πλέον η εταιρία διοικείται με κερδοσκοπική πολιτική από μετόχους και όχι σαν αξία προϊόντος και αξία στην εργασία που παρέχει ο κάθε εργαζόμενος γι' αυτό φτάσαμε σε αυτό το σημείο. Πλέον ψάχνουμε να βρούμε τη δεξιότητα και όχι αν ο άλλος μπορεί να συνεισφέρει στη δουλειά. Κάπου έχει χαθεί η λογική της εργασίας ως αυταξία του ανθρώπου.
Προσωπικά χαίρομαι που γίνονται τέτοιες μπαρουφολογικές συζητήσεις σε forum, social media, blogs από τις εταιρίες ότι και καλά δεν βρίσκουν προσωπικό. Ας μην βρουν ποτέ. Την αιτία την ξέρουν οι ίδιες. Τα Πανεπιστήμια πάντως δεν φταίνε και δεν θα μπουν στο βρώμικο παιχνίδι του κάθε αμφιλεγόμενου CEO που απλά θέλει να πει κάτι για κάνει αίσθηση. Για 20 χρόνια ακούω την ίδια ιστορία με αυτές τις εταιρίες που δεν βρίσκουν αυτό που θέλουν από τους αποφοίτους Πανεπιστημίων αλλά την ίδια στιγμή πάνω από το 60% των αγγελιών σε μεγάλες φόρμες προώθησης εργασίας π.χ. Linkedin, Glassdoor,... από τους ίδιους τους HR managers θεωρούνται ψέυτικες αγγελίες. Δηλαδή, εμπαίζεται ο κόσμος που ψάχνει για δουλειά αλλά σημασία έχει ότι η αγορά είναι πονόψυχη και ψάχνει για νέο κόσμο για δουλειά!
